एस्पेरान्तो-नेपाली शब्दकोश

Esperanto-Nepali-vortaro

















नेपाल एस्पेरान्तो संघ

Nepala Esperanto-Asocio



संकलन
राजेन मानन्धर



सम्पादक मण्डल
नरेन्द्र राज भट्टराई, याकोब नोअफेल्क,
पोषराज सुबेदी, फिलिप पियर्स



प्रकाशन
नेपाल एस्पेरान्तो संघ







विषय-सूची – Enhavo

सम्पादकीय – Saluto de redaktoroj 5

एस्पेरान्तोको परिचय – Enkonduko pri Esperanto 5

केही उपयोगी वेभसाइटहरू 12

एस्पेरान्तो व्याकरण – Gramatiko de Esperanto 13

() अक्षर 13

() नियम 13

() पूर्वसर्ग र परसर्ग 16

सङ्केत‌-सूची – Mallongigoj de vortklasoj 18

शब्दकोश – La vortaro 19

सन्दर्भ-सूची – Fontindokoj 170

त्रुटी-टिपोट – Notoj kaj korektoj 172

अनुमति-पत्र – Permesilo 173

Creative Commons Atribuo-Nekomerca-Distribui kun sama permesilo 3.0 173

सम्पादकीय – Saluto de redaktoroj

PROVIZORA TEKSTO

Tio ĉi estas labora versio de la Nepala-Esperata vortaro kiun origine faris Razen Mandahar, sed kiu 5-persona laborgrupo nun traktadas. La laborgrupo konsistas el Razen Mandahar, Jacob Nordfalk, Narendra Raj Bhattarai, Phillip Pierce kaj Poshraj Subedi.

Vortaro estas grava afero, dum multe da jaro laboris, dankon al tiuj kiuj helpis al gxi. Dankon al KAEM por mona subteno.

Retadreso kie oni povas elŝuti ĝin en diversaj versioj senpage (http://javabog.dk).

Ni dankas al Madan Puraskar Pustakalaya – http://mpp.org.np/ por por la fontokodo por konverti la tekston al unikodo kaj por la nepala vortaro de OpenOffice.org.

La vortaro enhavas 7071 vortojn.

एस्पेरान्तोको परिचय – Enkonduko pri Esperanto

एकैछिन सोचौँ, संसारमा कति भाषा होलान् ? हाम्रो जस्तो सानो देश नेपालमा नै करीब एक सय भाषा भएको अन्दाज गरिन्छ भने यत्रो संसारको पाँच अरब बासिन्दाले बोल्ने भाषाहरू यति नै छन् भनेर गन्नु असम्भव नै नभए पनि त्यत्ति सामान्य कुरा पनि होइन ।

अब एकातिर संसारका सबै मानिस एक हुन् – को गोरा को काला, को धनी को गरीब, को सभ्य को असभ्य, सबै मानिस भाइ भाइ भएर बाँच्नु पर्दछ भनेर विश्व भातृत्ववादको नारा घन्काइन्छ, बसुधैव कुटुम्बकम् जपिन्छ भने अर्को तिर यो अङ्ग्रेजी बोल्ने, यो जापानी बोल्ने, यो नेपाली बोल्ने भनेर मानिस मानिसको वर्गीकरण गर्ने मात्र हैन, बोलिने भाषाको आधारमा जातीय दुश्मनी र ऐतिहासिक शत्रुतालाई बीचमा पर्खाल बनाएर बैमनुश्यताको भावना समेत श्रृजना गर्ने हाम्रो परिपाटी रहिआएको छ । यस्तो वातावरणमा हामी यो कल्पना मात्र गर्न सक्छौँ कि संसारको अर्को कुनामा जाँदा भाषिक समस्या आइनपरोस् अनि आफ्नो घरका सदस्यसँग झैँ कुराकानी गर्न सकियोस् । तर यथार्थमा यो सम्भव देखिँदैन किनभने एउटै भाषामा पनि भौगोलिक र अन्य कारणहरूले गर्दा साधारण असमानता आएर विभिन्न भाषिकाहरूको निर्माण हुन जान्छ भने यत्रो ठूलो संसारमा सबैको मुखमा एउटै मात्र बोली हुनसक्ला भन्ने कुरा कल्पना पनि गर्न सकिँदैन ।

आजको युगमा मानिसहरूको विभिन्न देशहरूसँग विभिन्न सम्बन्ध रहिरहन्छ, संसारभरका देशहरूमा जानु भनेको टोल छिमेकीको घर जानु जत्तिकै भइरहन्छ । यस्तो अवस्थामा सबै देशको सबै भाषा सिकिराख्‍ने कुरा पनि आएन । त्यसैले आज भोलि यस्तो एउटा भाषा, जसले दुई विभिन्न भाषाभाषी देश बीच विचारको आदानप्रदान गराउँछ, त्यसको आवश्यकता महसुस गरिनु स्वाभाविक हो । यसका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारको निमित्त एउटा देशको भाषा विश्वका अन्य देशवासीहरूले सिकेर आफ्नो देश बाहिर उक्त भाषाको माध्यमबाट सञ्चार गर्न सक्दछ । यहाँ कुन चाहिँ भाषालाई यस्तो अन्तर्राष्ट्रिय भाषा बनाउने भन्ने प्रश्न हाम्रो सामु आउँछ र कुनै एक सम्पन्न देशको भाषा नै विश्व प्रयोजनको लागि उपयुक्त वा स्तरीय मानिन्छ । यो उपाय पनि राम्रै हो तर यो त्यसबेला मात्र मान्य हुनेछ, जुन बेला संसारका सबै मानिसले त्यस देशप्रति समर्पणको भावना राख्‍न मञ्जुर गर्दछ । अन्यथा कुनै पनि स्वाभिमान व्यक्ति अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोगको लागि भनेर कुनै देश विशेषको भाषा सिक्न मन पराउँदैन । उसले आफ्नो मातृभाषाको पनि उत्तिकै अस्तित्व देख्छ, जति विदेशी भाषाको हुन्छ । अर्को, यस्तो विदेशी भाषा सिकेर बोलेमा उसले कहिल्यै त्यति राम्रो र स्पष्ट बोल्न सक्दैन , जति त्यो देशको एक अनपढ व्यक्तिले बोल्न सक्छ अनि त्यस्तो परिस्थितिमा असमानताको वातावरण श्रृजना हुनु स्वाभाविक पनि हो । यस बाहेक यस किसिमको प्रक्रियाले गर्दा विश्व समक्ष उक्त भाषाका धनी देशको प्रतिष्ठा स्वतः बढ्छ र अप्रत्यक्ष रूपमा उपनिवेशले झैँ अरू देशले त्यो देशलाई सम्मानको दृष्टिले हेर्नुपर्ने हुन्छ र त्यहाँको संस्कृति र रहनसहन अँगाल्नु पर्ने हुन्छ । यस प्रकारको विश्वभाषाको कुरा गर्दा हामी नेपालीहरू साधारणतया अङ्ग्रेजीलाई अगाडि राख्छौँ । बाह्र वर्ष स्कुल क्याम्पसमा पढेर पनि जाँचमा पास हुन धौधौ पार्ने यो भाषा के विश्वभाषा बन्न सक्ला ? प्रश्न हाम्रै लागि पनि सोचनीय छ । त्यसमाथि पनि संसारको जुनसुकै कुनामा पनि अंग्रेजी बोलिन्छ भन्ने धारणा राख्‍नु गलत हुनेछ । युरोपकै कुरा गर्ने हो भने पनि ब्रिटिश द्वीपहरू बाहेक अन्य देशहरूमा बिरलै मात्र अङ्ग्रेजी बोलिन्छ ।

कुनै एक भाषाका प्रभुत्वबाट बच्न एउटा तटस्थ, सजिलो, चाँडै सिकिने र कुनै देशको राजनीति एवम् संस्कृतिमा आँच नआउने भाषाको “निर्माण” गर्ने विचार मानिसहरूले धेरै पहिले देखि गरिआएका थिए । विश्वको पहिलो कृत्रिम अन्तर्राष्ट्रिय भाषाको रूपमा भोलापुक (Volapük) लाई लिन सकिन्छ । मार्टिन स्लायरले ई. १८८० सम्ममा बनाइसकेको यो भाषा एकताका सफल नै भयो तर पछि केही वर्षमै सिक्न गाह्रो, नमिल्ने गरी बनाइएका शब्द इत्यादि कारणले लोप हुन गयो ।

. १८८७ को जुलाई २३ तारिखका दिन यस्तै अर्को भाषा एस्पेरान्तो (Esperanto) को जन्म भयो । यस दिन डा. एस्पेरान्तो (आशावादी) भन्ने उपनामले रुसी भाषाबाट पहिलो पुस्तक नामक एउटा सानो पुस्तक प्रकाशित भएको थियो, जसमा सिक्न अत्यन्तै सजिलो एउटा भाषा सम्बन्धी साधारण जानकारी दिइएको थियो । यसका लेखक डा. लाजारो लुदोभिक जामेनहोफ थिए, जसको जन्म ई. १८५९ को डिसेम्बर १५ का दिन तत्कालीन रुसी प्रान्त ब्यालिस्तोक (हाल पोल्याण्ड) मा भएको थियो । त्यो प्रान्तमा राजनैतिक अस्थिरताको कारणले गर्दा विभिन्न देशका बासिन्दाहरू आएर बसेका थिए । तिनीहरूमा भाषिक असमानता रहेकोले एक आपसमा शत्रुता रहिरहन्थ्यो । यो परिस्थितिले बालक जामेनहोफलाई निकै प्रभावित गर्‍यो । यसैको फलस्वरुप उनले अन्तर्राष्ट्रिय भाषाको प्रारुप ई. १८७८ भित्र तयार पारे तर ऊ विदेशमा पढ्न जाँदा उनका बुबाले यसलाई वाहियात भनेर जलाइदिए । जामेनहोफ मस्को र वार्सामा चिकित्साशास्त्र अध्ययन गर्न गए र ई. १८७९ देखि १८८५ भित्र डाक्टरको उपाधि हासिल गरे । आँखाको चिकित्सक भएपछि आफ्नो लक्ष्यमा उसले पुनः कलम बढाए र ६ वर्षको अविरल खोज कार्य र अथक परिश्रमको फलस्वरुप उसले कल्पना गरेजस्तो अन्तर्राष्ट्रिय भाषाको पूर्ण रुप तयार भयो । उनले आफ्नो पुस्तक छपाउनका लागि कैयन् ठाउँमा प्रयास गरे तर कसैले छापिदिन मानेन । यसैताका उनले क्लारा जिल्वेर्निकसँग विवाह गरे । तिनैका बुबाको आर्थिक सहयोग पाएर उनी पहिलो पुस्तक प्रकाशित गर्न सफल भए । त्यसपछि विभिन्न देशबाट निस्किने गरेका एस्पेरान्तो पत्रिकाहरूले यस भाषालाई सुदृढ पार्नमा मद्दत पुर्‍यायो । यहाँ उनले आफ्ना हितैषी एन्थोनी ग्रोबोस्कीका सल्लाह र नर्वेका जोन्सनको चिन्हको पनि प्रयोग गरेका थिए । पाँचकुने हरियो तारालाई यस भाषाको प्रतीक चिन्हको रूपमा लिइन्छ । यसको हरियो रङ्ग आशाको प्रतीक हो र ताराको पाँचकुनाले पाँच महाद्वीपको प्रतिनिधित्व गर्दछ र यो आशा लिइन्छ कि यस नयाँ भाषाले सबैलाई एकीकरण गर्ने छ ।

डा. जामेनहोफले पत्राचारको माध्यमबाट संसारको कुनाकुनामा यस भाषाको प्रचार गर्दै गए र यस आदर्शलाई अनुशरण गरेर थुप्रै देशका मानिसहरूले यस भाषा सिक्न र सिकाउनमा अभिरुचि देखाए । यसैको परिणाम स्वरूप आफ्नो ठूलो परिवार र कमजोर आर्थिक अवस्थाका बाबजुद पनि यिनी ई. १९०५ मा पहिलो एस्पेरान्तो महाधिवेशन (कंग्रेस) फ्रान्सको बुल्योन-सुर्-मेर शहरमा गराउन सफल भए । यसमा ३३ देशका करीब ७०० एस्पेरान्तोविद्हरू भाग लिन आएका थिए र तिनीहरूले भाषिक समस्या विना यसै भाषाको भरमा महाधिवेशन सम्पन्न गरे । यसपछि ई. १९०८ मा विश्व एस्पेरान्तो संघको स्थापना भएपछि यसको प्रचार विश्वव्यापी रूपमा नै भयो । उता आफ्नो सानो डाक्टरी पेसाले परिवारलाई आर्थिक सन्तुष्टि दिन भने जामेनहोफ सकेनन् र थुप्रै उतारचढावहरू पार गर्दै अन्ठाउन्न वर्षको उमेर (. १९०७) मा यिनले जीवन त्यागे ।

आजभोलि यस भाषालाई सं.रा. संघ तथा युनेस्कोले स्थान दिएको छ । त्यस्तै विश्वका सयभन्दा बढी देशमा यस भाषा बोल्नेहरू छन् र तिनीहरू आ-आफ्नो देशको एस्पेरान्तो संघ मार्फत विश्व एस्पेरान्तो संघसँग सम्बद्ध छन् । यो भाषा पर्यटनको क्षेत्रमा बढी प्रयोग भएको पाइन्छ । आफ्नो देश विश्व सामु चिनाउन यस भाषाको प्रयोग गर्न मन पराउँछन् । विश्वका पन्ध्र भन्दा बढी रेडियो स्टेसनहरूबाट यसको प्रसारण हुन्छ । जस्तै रेडियो बेइजिङले हरेक साँझ यसै भाषाबाट कार्यक्रम दिन्छ । यस भाषाको साहित्यिक भण्डार पनि ठूलो छ संसारका लगभग सबै प्रशिद्ध साहित्यिक, धार्मिक र अन्य महत्वपूर्ण ग्रन्थहरू यस भाषामा अनुवाद भैसकेका छन् – अनूदित र मौलिक साहित्य बाहेक दुई सयभन्दा बढी पत्रपत्रिका विभिन्न देशबाट निस्कन्छन् । विभिन्न देशबाट एस्पेरान्तो सम्बन्धी हुलाक टिकट र खाम प्रकाशनमा ल्याइन्छ । विश्वका एक सय पच्चिसभन्दा बढी विश्वविद्यालयहरूमा यस भाषाबाट अध्ययन गर्ने सुविधा छ । यस बाहेक आजभोलि इन्टरनेटमा पनि यो भाषा व्यापक रूपमा प्रयोग भएको छ । हरेक देशका एस्पेरान्तो संघको वेभपेज बाहेक भाषा सिक्न सहयोग गर्ने लगायतका सैयौँ विभिन्न साइट र ब्लगहरू यस भाषामा बनेका छन् ।

विश्व इतिहासको विभिन्न समयमा विभिन्न राजनीतिक आक्षेप र आक्रमण भोगेर आएको यो भाषा आजभोलि संसारको सयभन्दा बढी देशमा बोलिन्छ तर यो यति जनाले बोल्छ भनेर भन्न भने कठिन छ । तैपनि धेरैले १० लाख देखि एक करोड मानिसले यो भाषा प्रयोग गर्छन् भनेर भनिन्छ ।

आज यो विश्वको सामु विभिन्न देशवासीहरू बीच व्यक्तिगत सम्पर्क कायम गर्ने अद्वितीय माध्यम भएको छ । विभिन्न देशमा पत्रमित्रता गर्ने सजिलो माध्यम हुनुका साथै कुनै पनि देशमा बस्ने किन नहोस्, एक एस्पेरान्तोविद् अर्कोसँग भेट्नासाथ राजनैतिक सीमाना नाघी आत्मीय मित्र बन्छन् । अझ हजार जना भन्दा बढीले पासपोर्ता सेर्भो (Pasporta Servo) नामक संस्था मार्फत एस्पेरान्तो बोल्ने विदेशीहरूलाई आफ्नो घरमा खाने बस्ने व्यवस्था गर्न तयार छन् ।

यति धेरै भाषाहरू बिच एस्पेरान्तो किन अन्तर्राष्ट्रिय भाषा भयो भन्ने प्रश्न आउनु स्वाभाविक हो । यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय भाषा भन्नुको कारण यो कुनै देशको भाषा होइन, यो सिक्न एकदम सजिलो छ, यो तर्कपूर्ण छ, यसले कुनै एक संस्कृतिलाई अंगालेको छैन र यसले तटस्थ अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई प्रोत्साहन दिन्छ । यति भैकन पनि यसले संसारको कुनै भाषा लाई विस्थापित गर्ने वा त्यसको ठाउँ लिने जस्तो उद्देश्य बोकेको छैन । विश्व भरि आफ्नै किसिमले अघि बढिरहेको यो एस्पेरान्तो आन्दोलनले निम्न बुँदालाई आफ्नो लक्ष बनाएको छ ( लोकतन्त्र, विश्वव्यापी शिक्षा, प्रभावशाली शिक्षा, बहुभाषावाद, भाषिक अधिकार, भाषिक विविधता र मानव मुक्ति । यसैको लागि विश्वभरका एस्पेरान्तो बोल्नेहरू व्यक्तिगत र संस्थागत रुपमा लागिपरेका छन् ।

विश्वयुद्धका केही वर्ष बिराएर वर्षेनी यसका वार्षिक महाधिवेशनहरू भइरहेका छन् । जस्तै दशौँ महाधिवेशन ई. १९१५ मा पेरिसमा भएको थियो । त्यस्तै ब्रिटेन, जर्मनी, पोल्याण्ड, जापान, सं.रा. अमेरिका, चीन इत्यादि देशमा हुँदै महाधिवेशन ई. २००८ जुलाईमा भयो (जसमा नेपालबाट पनि एक जना सहभागी भएको थियो)

यसै अनुरूप नेपालमा एस्पेरान्तो भाषाको प्रचलन ई. १९५६ मा श्री टिबोर सिकेलले गरेका थिए र यसैताका काठमाडौँ एस्पेरान्तो समाजको गठन भयो । त्यसपछि श्री सिमो मिलोयेभिच आएर ई. १९६९ सम्म यो भाषा सिकाएर गए । त्यसबेला सिकेका करीब ३०० जना विद्यार्थीमध्ये महाकवि देवकोटा र नाटककार समको पनि नाम आउँछ । पछि यो राजनैतिक अस्थिरता इत्यादि कारणले यो शिलशिला शिथिल हुनगयो । फेरि ई. १९९० मा पोल्याण्डका योआकिम वेर्डिन आएर करीब ६० जनालाई सिकाए भने ई. १९९१ म अर्को ७० जना जतिले यो भाषा सिक्ने मौका पाए । यसैबेला नेपाल एस्पेरान्तो संघको गठन भयो । त्यसपछि यसले बेलाबेलामा एस्पेरान्तो सिकाउने काम लगायत अन्य गतिविधि पनि सो संघले गरिरहेको छ ।

केही उपयोगी वेभसाइटहरू

www.esperanto.org

www.esperanto.net

www.lernu.net

www.amikumu.net

www.uea.org

www.edukado.net

www.wikipedia.org/esperanto

www.esperanto.org.np

एस्पेरान्तो व्याकरण – Gramatiko de Esperanto

() अक्षर

Aa , Bb बो, Cc सो, Ĉĉ यो, Dd दो, Ee , Ff फो, Gg गो, Ĝĝ जो, Hh हो, Ĥĥ खो, Ii , Jj यो, Ĵĵ झो, Kk को, Ll लो, Mm मो, Nn नो, Oo , Pp पो, Rr रो, Ss सो, Ŝŝ शो, Tt तो, Uu , Ŭŭ वो, Vv भो, Zz ज्जो ।

उच्चारण : यसमा स्वरहरू a, e, i, o, u हुन् । जस्तो कि : bar (बार), ber (बेर) bir (बीर), bor (बोर), bur (बूर)

() नियम

. यसमा अनिश्चितता बुझाउने उपपद (अंग्रेजीमा indefinitive article) हुँदैन, यसमा एउटा मात्र निश्चितता बुझाउने उपपद (la) हुन्छ , जुन सबै लिङ्ग, कारक र वचनमा एकै किसिमले लाग्छ ।

. संज्ञावाचकहरू ओकारान्त (O) हुन्छन् । यसमा बहुबचन बनाउन J () जोडिन्छ । यसमा जम्मा दुइटा मात्र कारक हुन्छन् : कर्ता कारक र कर्म कारक । यसमा दोस्रो बनाउन पहिलोमा n () थपिन्छ । अन्य कारकहरू नामयोगी राखेर अभिव्यक्त गरिन्छन् (जस्तै सम्वन्धकारक de, सम्प्रदानकारक al, अपादन कारक per आदि)

. विशेषणहरू आकारान्त (a) हुन्छन् । कारक र बचन संज्ञावाचकमा जस्तै हुन्छन् । pli भन्ने शब्द प्रयोग गरेर तुलनात्मक विशेषण बनाइन्छन् र plej राखेर उत्कृष्ट जनाउने विशेषण बनाइन्छ । तुलनात्मक विशेषण बनाउँदा ol संयोजक राखिन्छ ।

. सामान्य संख्या यस प्रकार छन् : unu (उनु) du (दु) tri (त्रि), kvar (क्भार) kvin (क्भीन), ses (सेस), sep (सेप) ok (ओक), naŭ (नाउ), dek (देक), cent (त्सेन्त), mil (मिल) । दश, सय, हजारभन्दा बढीको संख्या क्रमशः संख्याहरू सँगै राखेर बनाइन्छ (जस्तै, १२ dek du, २० dudek, ९९ naŭdek naŭ, १९९९ mil naŭcent naŭdek naŭ). क्रमसूचक संख्या बनाउन पछाडि a थप्ने (जस्तै unu+a= unua, प्रथम), गुणा बुझाउन obla थप्ने (जस्तै du + obla= duobla, दोब्बर), भिन्नात्मक बुझाउन on थप्ने (जस्तै kvar+ono=kvarono, चौथाई), सामूहिक बुझाउन op थप्ने ( जस्तै du+opo =duopo, जोडा), विभाजन बुझाउन po नामयोगी प्रयोग गर्ने (जस्तै po unu glaso , हरेकले एक गिलास) । संज्ञावाचक र क्रियाविशेषणवाचक संख्याहरू पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

. व्यक्तिबाचक सर्वनाम : mi (), vi (तिमी), li (), ŝi (उनी), ĝi (यो, वस्तु वा जनावरलाई), si (ऊ आफैँ), ni (हामी), ili (तिनीहरू), oni (अमुक) । सम्बन्धवाचक a राखेर बनाइन्छ । प्रत्यक्ष रुप विधान वा प्रत्यय जोड्ने तरिका संज्ञावाचकमा जस्तो हुन्छ ।

. क्रिया व्यक्ति वा बचन अनुसार परिवर्तन हुँदैन । क्रियाको रुप : वर्तमानले -as अन्त लिन्छ, भूतले -is, भविष्यले -os, प्रतिबन्धात्मकले -us, आज्ञार्थकले -u, सामान्य रुपले -i । कृदन्तहरू (विशेषण जनाउने वा क्रियाविशेषण जनाउने) : कतृवाच्य वर्तमान -ant, कतृवाच्य भूत -int, कतृवाच्य भविष्य -ont । कर्मवाच्य वर्तमान -at, कर्मवाच्य भूत -it, कर्मवाच्य भविष्य -ot । कर्मवाच्य बनाउन esti क्रियाको सम्बन्धित काल बनाइन्छ र आवश्यक क्रियामा कर्मवाच्य कृदन्‍त थपिन्छ । कर्मवाच्यमा आउने नामयोगी de हो । जस्तै – La domo estas konstruata de mi, त्यो घर मबाट बनाइँदै छ ।

. क्रियाविशेषणहरू एकारान्त (e) हुन्छन् । तुलनाका लागि विशेषणमा जस्तै गरिन्छ ।

. सबै नामयोगीहरूले कर्ता कारकलाई शासन गर्दछ ।

. हरेक शब्द जसरी लेखिन्छ, त्यसरी उच्चारण गरिन्छ ।

१०. स्वराघात जहिले पनि अन्तिम भन्दा अगाडिको अक्षरमा लाग्छ ।

११. समास दुइटा शब्दहरूलाई सँगै राखेर बनाइन्छ (मुख्य शब्द अन्तिममा हुन्छ) । व्याकरणीय शब्दावलीहरू पनि स्वतन्त्र शब्दहरू सरह हुन्छन् ।

१२. अर्को अकरण शब्द उपस्थित भएमा ne हटाइन्छ ।

१३. दिशा, तर्फ देखाउन शब्दले कर्मकारक रुप लिन्छ ।

१४. हरेक नामयोगीको पूर्ण र स्थायी अर्थ हुन्छ तर यदि उक्त नामयोगीले जुन अर्थ दिनु पर्ने हो त्यो दिएन भने हामी je नामयोगी प्रयोग गर्छौ । je को सट्टामा हामी नामयोगी नराखी कर्मकारक पनि प्रयोग गर्न सक्छौँ ।

१५.आगन्तुक भनिने शब्दहरू, अथवा ती शब्दहरू जुन एक स्रोतबाट धेरै भाषाहरूले लिएका छन्, तिनीहरू एस्पोरान्तोमा वर्णविन्यासमा बाहेक परिवर्तन हुँदैनन् तर एकै मूलबाट आएका विभिन्न शब्दहरूको सवालमा भने मूल शब्द मात्र जस्ताको तस्तै प्रयोग गरी अरू एस्पेरान्तो भाषाको नियमानुसार प्रयोग गर्नु पर्छ ।

१६. संज्ञावाचकको र उपपदको अन्तिम स्वर कहिलेकाहीँ हटाएर (') चिह्नमात्र पनि राख्‍न सकिन्छ ।

() पूर्वसर्ग र परसर्ग

bo- ~ विवाहबाट बन्ने सम्बन्ध : bopatro, ससुरा

dis- ~ वितरण, छरिने अर्थमा : disdoni, वितरण गर्नु

ek- ~ शुरु, छोटो क्रिया : ekiri एकै छिन कराउनु

eks- ~ भूतपूर्व : eksprezidanto पूर्व अध्यक्ष

fi- ~ नराम्रो लाग्ने : fifama, कुख्यात

ge- ~ स्त्री पुरुष सँगै : gepatroj, आमाबुबा

mal- ~ अकरण : malfacila, कठिन

mis- ~ गलत : misuzi, दुरुपयोग गर्नु

re- ~ पुन : resendi, फर्काउनु


-aĉ ~ होच्याउने : herbaĉo, झार

-ad ~ कार्यको निरन्तरता : ridado, हाँसीरहने काम

-aĵ ~ ठोस विचार वा बस्तु : manĝaĵo : खानेकुरा

-an ~ बासी, सदस्य, अङ्ग : nepalano, नेपाली

-ar ~ सङ्कलन : arbaro जङ्गल

-ebla ~ सम्भाव्यता : manĝebla खाद्य

-ec ~ अमूर्त गुण : beleco सुन्दरता

-eg ~ विशालता : dentego दाह्रा

-ej ~ विशेष कार्यमा प्रयोग हुने ठाउँ : lernejo विद्यालय

-em ~ इच्छा भएको : manĝema खन्चुवा

-er ~ सङ्ग्रहको एक अंश : monero सिक्का

-estr ~ प्रमुख : urbestro नगरप्रमुख

-et ~ सानो बुझाउने : rideti मुस्काउनु

-id ~ सन्तान : kokido चल्ला

-ig ~ कसैलाई गराउनु : trinkigi पिलाउनु

-iĝ ~ हुनु : riĉiĝi धनी हुनु

-il - साधन : flugilo पखेटा

-in - स्त्रीवाचक : virino महिला

-ind ~ लायकको : mirinda आश्चर्यजनक

-ing ~ कसेर समात्ने गरी राख्‍ने भाँडो : cigaringo सिगार राख्‍ने पाइप

-ism ~ वाद : komunismo साम्यवाद

-ist ~ पेशा वा शोख भएको : kantisto गायक

-ebl ~ गुणा : dekobla दश गुणा

-on ~ भिन्नात्मक : duona आधा

-op ~ सामूहिक संख्या : dekopa दशवटा सँगै

-uj ~ भाँडो : laktujo दूध राख्‍ने भाँडो

-ul ~ गुण अनुसारको मानिस : dikulo मोटो मानिस

-um ~ सामान्य अर्थ दिने परसर्ग : literumo, हिज्जे

साथै -ĉjo -njo पनि परसर्ग हुन् जसलाई कसैको नाम प्यारो गरी बोलाउँदा प्रयोग गरिन्छ ।


सङ्केत‌-सूची – Mallongigoj de vortklasoj

ना नाम nominativo (o-vorto)

वि विशेषण adjektivo (a-vorto)

क्रिवि क्रियाविशेषण adverbo (e-vorto)

अक्रि अकर्मक क्रिया netransitiva verbo

सक्रि सकर्मक क्रिया transitiva verbo

प्रे.क्रि प्रेरणार्थक क्रिया duobla transitiva verbo

प्रत्य प्रत्यय sufikso kaj post-pozicio

नायो नामयोगी post-pozicio

सर्व सर्वनाम pronomo

विबो विस्मयादिबोधक krivorto

विभ विभक्ति kazfinaĵo (de, por, al, k.s. estas postpozicioj - finaĵoj - en la nepala)

नि निपात nuanco-ŝanĝaj vortoj

सं संयोजक konjunkcio

अव्य अव्यय aliaj vortoj (ne fleksieblaj)


शब्दकोश – La vortaro

...foje r बाजि (क्रिवि) baaji

(akvo r v)fluo r v भल (ना) bhal

(bestoj r v) naskiĝi r ब्याउनु (अक्रि) byaaunu

(dio)kredanto r आस्तिक s (ना) aastik

(dio de) amoro r v कामदेव (ना) kaamdev

(frukta r) suko r v जुस (ना) jus

(har)skvamoj r चाया (ना) chaayaa

(kampo r v), bieno r v जमिन s (ना) jamin

(kuira r) forno r v चुलो s (ना) chulo

(pied-) batadi r गोद्‌नु (सक्रि) godnu

(politika r) procesio r v, manifestacio r v जुलुस s (ना) julus

(pres) kliŝo r v ब्लक s (ना) blak

(speco r v de) bambuo r v निगालो (ना) nigaalo

(speco r v de) brodita silkaĵo r कुचिन (ना) kuchin

(speco r v de) granda r tamburo r v ढोल (ना) Dhol

(speco r v de) kukurbo r v चिचिन्डो (ना) chichinDo

(speco r v de) longa r trumpeto r v नर्सिङ्गा (ना) narsinggaa

(speco r v de) malgranda r bambuo r v नर्कट (ना) narkaT

(speco r v de) malgranda r tamburo r v ढोलक s (ना) Dholak

(speco r v de) narkotaĵo r v धतुरो (ना) dhaturo

(speco r v de) naza r ornamaĵo r बुलाकी s (ना) bulaakii

(speco r v de) nigra r v falko r v, simila r al tatarfalko v हुचिल (ना) huchil

(speco r v de) orelornamaĵo ढुङ्ग्री (ना) Dhunggrii

(speco r v de) palankeno r तामदान (ना) taamadaan

(speco r v de tradicia r) tapiŝo r v राडी (ना) raaDii

(ter-) ŝovelilo r v साबेल (ना) saabel

(vestaĵo r v)hoko r खुटी (ना) khuTii

25 jara r jubileo r रजत जयन्ती s (ना) rajat jayantii

abelreĝino r रानू (ना) raanuu

abomena r, naŭza r बीभत्स s (वि) biibhatsa

abomeninda r जघन्य s (वि) jaghanya

abomeno r घिन (ना) ghin

abomeno r घृणा s (ना) ghrinaa

aborti r तुहुनु (अक्रि) tuhunu

aborto r v, abortigo r v गर्भ s पात (ना) garbha paat

abrikoto r v खुर्पानी (ना) khurpaanii

absorbita, okupita तल्लीन (वि) talliin

abstrakta r, senforma अमूर्त s (वि) amuurta

absurda r अडबाङ्गे (वि) aDabaangge

absurda r, nekongrua बाउँटो / बाउँठो (वि) baaũTo / baaũTho

absurdaĵo r विसङ्गति s (ना) visanggati

abunda r sufiĉa r यथेष्ट s (वि) yatheshTa

acida r अमिलो s (वि) amilo

acidaĵo r तितौरा (ना) titauraa

acideco r अमलपित्त (ना) amalapitta

acido r v तेजाब (ना) tejaab

aĉa, kaduka r जीर्ण s (वि) jiirna

aĉa, malnova r झुत्रो (वि) jhutro

aĉetado v किनमेल (ना) kinmel

aĉetanto r क्रेता (ना) kretaa

aĉeti r किन्नु s (सक्रि) kinnu

aĉeto r खरिद s (ना) kharid

aĉeto r kaj vendo r v, komerco r v किनबेच (ना) kinabech

Adamo r v आदिपुरुष (ना) aadipurush

adepto r v भक्त (ना) bhakta

adiaŭo r बिदाइ s (ना) bidaai

adjektivo r v विशेषण s (ना) visheshan

administrado प्रशासन s (ना) prashaasan

adoptita filino r v धर्म v s पुत्री s (ना) dharma putrii

adoptita filo r v धर्म v s पुत्र s (ना) dharma putra

adoranto उपासक (ना) upaasak

adorinda आराध्य (वि) aaraadhya

adoro r आराधना s (ना) aaraadhanaa

adoro r उपासना s (ना) upaasanaa

adoro r, estimo r श्रद्धा s (ना) shraddhaa

adoro r per olea r lampo r v आरति (ना) aarati

adreso r v ठेगाना (ना) Thegaanaa

adreso r v वतन (ना) vatan

adverbo r v क्रिया s योगी s (ना) kriyaa yogii

advokato r v अधिवक्ता v s (ना) adhivaktaa

advokato r v वकिल s (ना) vakil

adzo r (pinta r hakilo r v) बसिला (ना) basilaa

aera r हवाई s (वि) havaaii

aero r v हावा s (ना) haavaa

aerpoŝto v (papero r v faldita kiel r v letero r v) हवाइपत्र (ना) havaaipatra

afabla r विनीत (वि) viniit

afabla r, modesta r शिष्ट s (वि) shishTa

afero r, temo r v मामला s (ना) maamalaa

afero r; parolo r v, lingvo r v कुरा (ना) kuraa

afiŝo r v पोस्टर (ना) posTar

afiŝo r v; broŝuro r v पर्चा s (ना) parchaa

afliktita, premita पीडित s (वि) piiDit

Afriko r v अफ्रिका v (ना) aphrikaa

agado क्रियाकलाप (ना) kriyaakalaap

aganta क्रिया s रत (वि) kriyaa rat

aganto, subjekto r v कर्ता s (ना) kartaa

agentejo r एजेन्सी s (ना) ejensii

agitado उद्वेग (ना) udveg

aglo r v चील (ना) chiil

agnoski r मान्यता s दिनु s (सक्रि) maanyataa dinu

agnosko r मान्यता s (ना) maanyataa

ago, verbo r v क्रिया s (ना) kriyaa

agrikulturo r v कृषि s विज्ञान v s (ना) krishi vijỹaan

aĝo; vivo r v आयु (ना) aayu

aĝo r v उमेर s (ना) umer

aj! ऐया (विबो) aiyaa

aj ! आत्था (विबो) aatthaa

ajlo r v लसुन s (ना) lasun

ajurveda r aŭ tradicia r kuracisto r v वैद्य s (ना) vaidya

aĵo nombrita, peco r गोटा (ना) goTaa

akademio r v प्रज्ञा s प्रतिष्ठान s (ना) prajỹaa pratishThaan

akaĵuo r v (nukso r v) काजु s (ना) kaaju

akcento r v स्वराघात (ना) svaraaghaat

akcepti r थाप्नु (सक्रि) thaapnu

akceptita स्वीकृत s (वि) sviikrit

akcepto r ग्रहण s (ना) grahan

akcepto r धारण s (ना) dhaaran

akcepto r, konfeso r v स्वीकार s (ना) sviikaar

akcidento r v दुर्घटना s (ना) durghaTanaa

akcipitro r v (birdo r v) बाज (ना) baaj

akra r धारिलो s (वि) dhaarilo

akra r लाग्ने (वि) laagne

akra r, pinta r तीखो s (वि) tiikho

akreo r v (0,4 hektaroj r) एकड (ना) ekaD

akrido r v (saltanta insekto r v) फटेङ्ग्रो (ना) phaTenggro

akrigi r तिखार्नु (सक्रि) tikhaarnu

akselo r v काखी s (ना) kaakhii

akso r v अक्ष (ना) aksh

akso r v धुरो (ना) dhuro

aktiva r सक्रिय s (वि) sakriy

aktiva r, vigla r अगिसरा / अघिसरा (वि) agisaraa / aghisaraa

aktiva r frazo r v कर्तृवाच्य (ना) kartrivaachya

aktiviĝi, agi लागिपर्नु (अक्रि) laagiparnu

aktiviĝi, pretiĝi जुरमुराउनु (अक्रि) juramuraaunu

aktivulo, laboristo r कार्यकर्ता (ना) kaaryakartaa

akto r, kodo r v ऐन (ना) aina

aktorado अभिनय s (ना) abhinay

aktorino v अभिनेत्री s (ना) abhinetrii

aktoro r v अभिनेता s (ना) abhinetaa

aktuala r, nuna r वर्तमान s (वि) vartamaan

aktuala r, nuntempa r समसामयिक s (वि) samasaamayik

akuzo r अबगाल (ना) abagaal

akuzo r आरोप s (ना) aarop

akuzo r, malaprobo आक्षेप s (ना) aakshep

akva r animalo r v जलचर (ना) jalachar

akva r nimfo r v, marvirineto जलकन्या v (ना) jalakanyaa

akvo r v जल (ना) jal

akvo r v पानी v s (ना) paanii

akvofalo r v छहरो / छाँगो (ना) chhaharo / chhaãgo

akvofalo r v झरना s (ना) jharanaa

akvofonto, akvoresurso जलस्रोत (ना) jalasrot

akvomelono r v खरबुजा (ना) kharabujaa

akvomelono r v तरबुजो (ना) tarabujo

akvovojo v जलमार्ग (ना) jalamaarga

akvujo r टन्की (ना) Tankii

akvujo r लोटा (ना) loTaa

akvumi r, irigacii r सिँच्नु (सक्रि) sĩchnu

al लाई (प्रत्य) laaii

al, de तिर (नायो) tira

Albanio r v अल्बानीया (ना) albaaniiyaa

albumo r v अल्वम (ना) alvam

aldonaĵo r थप (ना) thap

aleno r v, segilo r v आरा (ना) aaraa

alfabeto r v वर्णमाला (ना) varnamaalaa

alfronto r, defendo r सामना s (ना) saamanaa

algo v लेउ (ना) leu

algo v, akvoplanto, herbaĉo r v कुम्भी (ना) kumbhii

Alĝerio v अल्जेरीया (ना) aljeriiyaa

alia r v अन्य s (वि) any

alia r v अरू (वि) aruu

alia r v इतर (वि) itar

alia r v edzino r v de edzo r v सौता s (ना) sautaa

aliĝilo r फारम s (ना) phaaram

aliĝo r दर्ता s (ना) dartaa

alivorte r अर्थात् s (सं) arthaat

alkoholo r v, vino r v रक्सी s (ना) raksii

al li, lin उनलाई (सर्व) unalaaii

alloga, ĉarma r आकर्षक s (वि) aakarshak

allogiĝi पल्कनु (अक्रि) palkanu

allogita आकर्षित s (वि) aakarshit

allogo आकर्षण s (ना) aakarshan

almenaŭ r कमसेकम s (क्रिवि) kamsekam

al mi मलाई (सर्व) malaaii

almozo r v भिक्षा s (ना) bhikshaa

almozo r v भीख (ना) bhiikh

almozpetanto भिक्षुक (ना) bhikshuk

almozpetanto मगन्ता (ना) magantaa

almozpetanto माग्ने (ना) maagne

almozpeti माग्नु s (सक्रि) maagnu

alparolo r, voko r v सम्बोधन s (ना) sambodhan

alta r अग्लो s (वि) aglo

alta r उँचो (वि) ũcho

alta r उच्च s (वि) uchch

alta r; prospera r उन्नत s (वि) unnat

altebenaĵo r v पठार (ना) paThaar

alteco r v उँचाइ / उचाइ s (ना) ũchaai / uchaai

alteco r v de homo r v, staturo r कद (ना) kad

alternativo r विकल्प s (ना) vikalpa

alterne r; laŭvice r आलोपालो (क्रिवि) aalopaalo

altnivela उच्चस्तरीय (वि) uchchastariiy

altplataĵo अधित्यका (ना) adhityakaa

alumeto r v (fajrilo r-bastoneto) सलाई (ना) salaaii

aluno r v फट्किरी (ना) phaTkirii

alveno r आगमन (ना) aagaman

al vi (egala r alparolo r) तिमीलाई (सर्व) timiilaaii

alvoko r आह्वान s (ना) aahvaan

alvoko r पुकार s (ना) pukaar

amara r तीतो (वि) tiito

amara r; maldelikata r कटु (वि) kaTu

amara r kukurbo r v करेलो (ना) karelo

amasiĝi थुप्रिनु (अक्रि) thuprinu

amasiĝi, kolektiĝi r झुम्मिनु (अक्रि) jhumminu

amaso r भीड (ना) bhiiD

amaso r रास (ना) raas

amaso r हुल (ना) hul

amaso r, grupo r v जमात s (ना) jamaat

amaso r, stako r v थुप्रो s (ना) thupro

amatino प्रेयसी (ना) preyasii

ambaŭ r उभय (क्रिवि) ubhay

ambaŭ r दुबै / दुवै (क्रिवि) dubai / duvai

ambaŭ r, paro r द्वय (ना) dvay

ambulanco r एम्बुलेन्स s (ना) embulensa

amen r तथास्तु (ना) tathaastu

Ameriko r v अमेरिका v (ना) amerikaa

amfibia उभयचर (वि) ubhayachar

amikeca r मैत्री s (वि) maitrii

amikino r सहेली (ना) sahelii

amiko r v मित्र s (ना) mitra

amiko r v यार (ना) yaar

amiko r v साथी s (ना) saathii

amo, amikeco r v स्नेह s (ना) sneh

amo, diino v de amo रति (ना) rati

amo r v पिरती (ना) piratii

amo r v प्यार s (ना) pyaar

amo r v प्रेम s (ना) prem

amo r v माया s (ना) maayaa

amoro r v; deziro r वासना s (ना) vaasanaa

ampleksa r, vasta r विस्तृत s (वि) vistrit

amplekso r de rikolto r v उब्जनी s (ना) ubjanii

ampolo r v चिम (ना) chim

amuzi r बहलाउनु s (सक्रि) bahalaaunu

amuzo r v दिल्लगी (ना) dillagii

amuzo r v मनोरञ्जन (ना) manoraỹjan

amuzo r v विनोद (ना) vinod

analizo r v विवेचना s (ना) vivechanaa

analizo r v विश्लेषण s (ना) vishleshan

ananaso r v अनानास (ना) anaanaas

ananaso r v भुइँकटहर (ना) bhuĩkaTahar

anarkia r अराजक s (वि) araajak

anaso r v हाँस s (ना) haãs

anatomio r v शरीर s विज्ञान v s (ना) shariir vijỹaan

Andoro r v आण्डोरा (ना) aanDoraa

angilo r v (serpenta r fiŝo r v); politike r maldekstra r बाम (ना) baam

angio r v धमनी (ना) dhamanii

angio r v नसो (ना) naso

angla r v अङ्ग्रेजी v (वि) anggrejii

angla r v इङ्ग्लिस (वि) ingglis

Anglio v, Britio r v बेलायत v (ना) belaayat

anglo r v अङ्ग्रेज (ना) anggrej

angulo r v कुना s (ना) kunaa

anĝelo r v देव दूत (ना) dev duut

animo r v आत्मा s (ना) aatmaa

ankaŭ r पनि (क्रिवि) pani

ankaŭ r सुध्द (नायो) sudhda

ankaŭ r, eĉ समेत s (नायो) samet

ankoraŭ r अझै (क्रिवि) ajhai

anoncado उद्‍घोषण s (ना) udghoshan

anoncisto उद्‍घोषक (ना) udghoshak

anonco r, gazetara r komuniko r विज्ञप्ति s (ना) vijỹapti

anonco r, reklamo r v विज्ञापन s (ना) vijỹaapan

ansero r v हंस (ना) has

anstataŭ r सट्टा s (ना) saTTaa

anstataŭ r साटो s (ना) saaTo

anstataŭa r डेपुटी (वि) DepuTii

Antarkto r v कुमेरु (ना) kumeru

antaŭ r अगि / अघि (नायो) agi / aghi

antaŭ r साक्षात् (क्रिवि) saakshaat

antaŭ r सामु s (क्रिवि) saamu

antaŭ r du jaroj r परार (क्रिवि) paraar

antaŭ r hieraŭ r अस्ति (क्रिवि) asti

antaŭ r longe r परापूर्व (क्रिवि) paraapuurva

antaŭ r paĝo r पेस्की (ना) peskii

antaŭa r अग्रिम s (वि) agrim

antaŭa r, eksa r साबिक s (वि) saabik

antaŭa r jaro r v पोहोर s (ना) pohor

antaŭe r अगाडि s (क्रिवि) agaaDi

antaŭe r आगे (क्रिवि) aage

antaŭe r, jam पहिल्यै (क्रिवि) pahilyai

antaŭpago r बैना s (ना) bainaa

antaŭulo r; (agrikultura r) gvidisto r, gvidanto v अगुवा s (ना) aguvaa

antaŭurbo r उपनगर (ना) upanagar

antaŭurbo r मोफसल s (ना) mophsal

antikva r प्राचीन s (वि) praachiin

anuso r v गुदद्वार (ना) gudadvaar

aparato r v, materialo r v सामान s (ना) saamaan

aparta r पृथक s (वि) prithak

aparta r भिन्न s (वि) bhinna

aparta r, fremda r बेग्लो (वि) beglo

aparte r अलग / अलग्ग s (क्रिवि) alag / alagga

apartiĝi छुट्टिनु (अक्रि) chhuTTinu

apenaŭ r मुस्किलले (क्रिवि) muskilale

aperi r देखा पर्नु s (अक्रि) dekhaa parnu

aplaŭdo r तारिफ (ना) taariph

aplaŭdo r ताली (ना) taalii

aplaŭdo r थपडी (ना) thapaDii

apliko r, utilo r प्रयोजन s (ना) prayojan

apogo r अडेस s (ना) aDes

aprilo r v अप्रिल s (ना) april

apro r v बन्देल / बनेल (ना) bandel / banel

aprobo r अनुमोदन s (ना) anumodan

apud r, ĉe समक्ष s (क्रिवि) samaksha

apud r, proksime r al समीप s (नायो) samiip

apud r, sub मन्तिर (क्रिवि) mantira

Arabo r अरब (ना) arab

arakido r v, ternukso r v बदाम s (ना) badaam

arako r v, rizbiero जाँड s (ना) jaãD

araneo r v माकुरो (ना) maakuro

aranĝi r, ordigi r मिलाउनु (सक्रि) milaaunu

aranĝo r जोहो s (ना) joho

aranĝo r तत्त्वावधाण (ना) tattvaavadhaan

aranĝo r तर्जुमा s (ना) tarjumaa

aranĝo r प्रबन्ध s / प्रवन्ध (ना) prabandha / pravandha

aranĝo r, sistemo r v व्यवस्था s (ना) vyavasthaa

arbareto; ĝangalo r v उपवन s (ना) upavan

arbo r v रुख (ना) rukh

arbo r v वृक्ष s (ना) vriksha

arbotruo, kavo r v de arbo r v टोड्का (ना) ToDkaa

arbusto r v झाङ / झाडी s (ना) jhaang / jhaaDii

arbusto r v बेर्ना s (ना) bernaa

area r amplekso r क्षेत्रफल (ना) kshetraphal

areko r v सुपारी s (ना) supaarii

areo r v, regiono r v क्षेत्र s (ना) kshetra

arestejo r हवालात (ना) havaalaat

arĝento r v चाँदी (ना) chaãdii

arĝento r v रजत (ना) rajat

aritmetiko r v अङ्कगणित (ना) angkaganit

arkeologio r v पुरातत्व (ना) puraatatva

arkitekturo r v वास्तुकला (ना) vaastukalaa

arkivisto r रजिस्ट्रार (ना) rajisTraar

armeo r v सेना s (ना) senaa

armilo r v अस्त्र s (ना) astra

armilo r v शस्त्र s (ना) shastra

armilo r v हतियार s (ना) hatiyaar

armiloj r खर खजाना s (ना) khar khajaanaa

armita सशस्त्र s (वि) sashastra

aro r v गण (ना) gan

aroganteco r अहङ्कार (ना) ahangkaar

aroganteco r तुजुक (ना) tujuk

aroganteco r, fanfarono r अभिमान s (ना) abhimaan

artaĵo r कलाकृति (ना) kalaakriti

arteco r कलाकारिता s (ना) kalaakaaritaa

artefarita r कृत्रिम s (वि) kritrim

artfajraĵo r v पटका (ना) paTakaa

artiko r v जोर्नी s (ना) jornii

artisto r v कलाकार (ना) kalaakaar

artisto r v कलाजीवी (ना) kalaajiivii

artisto r v, metiisto r v कालिगड (ना) kaaligaD

artisto r v, pentristo r v चित्रकार s (ना) chitrakaar

arto r v कला (ना) kalaa

arto r v शिल्प s (ना) shilpa

artoplena कलात्मक s (वि) kalaatmak

asafetido r (spico r v kun forta r odoro r v) हिङ (ना) hing

asekuro r v बिमा v (ना) bimaa

asembleo r v, teamo r v मण्डल s / मण्डली s (ना) manDal / manDalii

asfalto r v पिच (ना) pich

asfalto r v, gurdo r v अलकत्रा (ना) alakatraa

asketismo r v वैराग (ना) vairaag

asocio r v, grupo r v सङ्घ s (ना) sanggha

asocio r v, organizaĵo r v सङ्गठन s (ना) sanggaThan

aspergi r छम्कनु (सक्रि) chhamkanu

astrologio r v खगोल विद्या s (ना) khagol vidyaa

astrologio r v ज्योतिष v s (ना) jyotish

atakema r आक्रामक s (वि) aakraamak

atakema r हिंस्रक (वि) hisrak

ataki r; kapti r झम्टनु (सक्रि) jhamTanu

atako r आक्रमण s (ना) aakraman

atako r धावा v s (ना) dhaavaa

atako r per manoj r; seksatenco v हातपात (ना) haatapaat

ateismo r v अनीश्‍वरवाद (ना) aniishvaravaad

ateisto r v नास्तिक (ना) naastik

atendi r कुर्नु (अक्रि) kurnu

atendi r ढुक्नु (सक्रि) Dhuknu

atendi r पख्‍नु (अक्रि) pakhnu

atendi r पर्खनु (सक्रि) parkhanu

atendi r रुँग्नु / रुङ्नु (सक्रि) rũgnu / rungnu

atendo r प्रतीक्षा s (ना) pratiikshaa

atenta r, singarda r सावधान s (वि) saavadhaan

atestanto साक्षी s (ना) saakshii

atestejo (en tribunalo r v) कठघरा (ना) kaThagharaa

atestilo प्रमाणपत्र (ना) pramaanapatra

atesto r v गवाही (ना) gavaahii

atesto r v, pruvo r v प्रमाण s (ना) pramaan

atingebla सुगम s (वि) sugam

atingi r; sufiĉi r पुग्नु s (अक्रि) pugnu

atingo r पहुँच s (ना) pahũch

atmosfero r v वायुमण्डल (ना) vaayumanDal

atoma r आणविक s (वि) aanavik

atombombo v अणुबम (ना) anubam

atomo r v अणु (ना) anu

atomo r v परमाणु (ना) paramaanu

अथवा s (सं) athavaa

या (सं) yaa

वा (सं) vaa

aŭ; ke कि (सं) ki

aŭdado r v श्रवण s (ना) shravan

aŭditorio r, teatro r v रङ्गमञ्च v (ना) ranggamaỹcha

aŭgusto r v अगस्त (ना) agasta

aŭkcio r v बढाबढ (ना) baDhaabaDh

aŭkcio r v लिलाम s (ना) lilaam

aŭskultanto श्रोता s (ना) shrotaa

aŭskulti r सुन्नु s (सक्रि) sunnu

Aŭstralio r v अस्ट्रेलिया v (ना) asTreliyaa

aŭto r v; sufikso r v simila r al -ist कार (ना) kaar

aŭtobiografio r v आत्मवृत्तान्त (ना) aatmavrittaanta

aŭtobiografio r v आत्मकथा (ना) aatmakathaa

aŭtografo r अटोग्राफ (ना) aTograaph

aŭtokrata r स्वेच्छाचारी (वि) svechchhaachaarii

aŭtokratio r v एक तन्त्र s (ना) eka tantra

aŭtokratio r v स्वेच्छाचार (ना) svechchhaachaar

aŭtokrato r तानाशाह s (ना) taanaashaah

aŭtomata r अटोमेटिक (वि) aTomeTik

aŭtomobilo r v अटोमोबाइल (ना) aTomobaail

aŭtomobilo r v, veturilo r v गाडी s (ना) gaaDii

aŭtonomio r v स्वशासन (ना) svashaasan

aŭtuno r v शरद (ना) sharad

avantaĝo r फाइदा s (ना) phaaidaa

avara r कन्जुस (वि) kanjus

aveno r v जौ (ना) jau

averto r चेतावनी (ना) chetaavanii

aviadilo r v, flugmaŝino r v प्लेन (ना) plen

aviadilo r v, flugmaŝino r v वायुयान (ना) vaayuyaan

aviadilo r v, flugmaŝino r v विमान s (ना) vimaan

avido r लालच (ना) laalach

avido r लोभ (ना) lobh

avido r, amo मोह (ना) moh

avino r बजै, बज्यै s (ना) bajai, bajyai

avo r v बाजे s (ना) baaje

azenido r; ne estiminda r पाजी s (ना) paajii

azeno r v गधा (ना) gadhaa

Azio r v एसिया v s (ना) esiyaa

babilaĉi r बक्नु s (अक्रि) baknu

babilaĉo r, sensencaĵo r बकबक (ना) bakabak

babilado भलाकुसारी (ना) bhalaakusaarii

bagatela r क्षुद्र (वि) kshudra

bagatela r तुच्छ s (वि) tuchchha

bagatela r, akcesora r गौण (वि) gaun

bagatelo r अगडमबगडम (ना) agaDamabagaDam

bagatelo r जाबो s (ना) jaabo

bagatelo r, monero r v खुद्रा s (ना) khudraa

bajoneto r v सङ्गीन (ना) sanggiin

bakterio r v जीवाणु (ना) jiivaanu

balado r v (kanta r v rakonto r v) गीतीकथा (ना) giitiikathaa

balai r बढार्नु (सक्रि) baDhaarnu

balailo r कुचो s (ना) kucho

balailo r झाडु (ना) jhaaDu

balaisto कुचीकार s (ना) kuchiikaar

balancilo r v ढिकिच्याउँ (ना) Dhikichyaaũ

balbuto r भकभक (ना) bhakabhak

baleto r v नृत्य s नाटिका (ना) nritya naaTikaa

balkono r अटाली (ना) aTaalii

balkono r बाल्कोनी (ना) baalkonii

balono r v बेलुन s (ना) belun

baloti r, voĉdoni r भोट दिनु s (अक्रि) bhoT dinu

bambua r korbo r v डोको (ना) Doko

bambua r korbo r v ढक्की (ना) Dhakkii

bambuo r v बाँस v s (ना) baãs

bambuo r v-bastoneto सिन्को (ना) sinko

banano r v केरा s (ना) keraa

bandaĝo r v पट्टी s (ना) paTTii

bangalo बङ्गला s (ना) banggalaa

bani r v (sin) नुहाउनु (अक्रि) nuhaaunu

bani r v sin स्नान s गर्नु (अक्रि) snaan garnu

banko r v बैँक (ना) baĩka

bano r v स्नान s (ना) snaan

baraĵo r, digo r v बाँध s (ना) baãdh

baraĵo r, hurdo r बिघ्न s (ना) bighna

barako r v, budo r टहरा (ना) Taharaa

barako r v, kazerno r v ब्यारेक s (ना) byaarek

Barato r v (Hindio v) भारत v (ना) bhaarat

barbiro r हजाम (ना) hajaam

barbiro r, frizisto r नाइ / नाऊ (ना) naai / naauu

barbo r v दाह्री s (ना) daahrii

barelo r v ढ्वाङ (ना) Dhvaang

barelo r v, ujo ड्रम (ना) Dram

bari r v / obstrukci r छेक्नु (सक्रि) chheknu

barilo r v, obstrukco r तगारो s (ना) tagaaro

barilo r v; tago r v (de semajno r v) बार (ना) baar

baro r v / obstrukco r छेक / छेक बार (ना) chhek / chhek baar

bastono r v छडी (ना) chhaDii

bastono r v डण्डी s (ना) DanDii

bastono r v दण्डी (ना) danDii

bastono r v लट्ठी s (ना) laTThii

bastono r v लौरो s (ना) lauro

batalego घमासान (ना) ghamaasaan

batali r चुट्नु (सक्रि) chuTnu

batali r जुध्नु (अक्रि) judhnu

batali r भिड्नु (अक्रि) bhiDnu

batali r; fali r लड्नु s (सक्रि) laDnu

bataliono r v बटालियन s (ना) baTaaliyan

batalo r v भिडन्त s (ना) bhiDanta

batalo r v मुठभेड (ना) muThabheD

batato r v (dolĉa r, simila r al terpomo r v) सक्खरखण्ड (ना) sakkharakhanDa

bati r, frapi r पिट्नु (सक्रि) piTnu

bati r, frapi r, draŝi r v कुट्नु s (सक्रि) kuTnu

batita rizo r v च्युरा (ना) chyuraa

bazareto, vendoplaco हाट (ना) haaT

bazaro r v, merkato r v बजार v s (ना) bajaar

bazilio r v तुलसी (ना) tulasii

bazo r v, fundamento r v आधार s (ना) aadhaar

bebo r v, infano r v बच्चा s (ना) bachchaa

bebokaĉo, laktosupo लिटो (ना) liTo

bedaŭro r अपशोच / अफसोस s (ना) apashoch / aphasos

bedaŭro r खेद (ना) khed

bedaŭro r बिस्मात (ना) bismaat

bedaŭro r, pentado पश्‍चाताप (ना) pashchaataap

beko r v निब (ना) nib

bela r v सुन्दर s (वि) sundar

beleco r v शोभा s (ना) shobhaa

beleco r v हिसी / हिस्सी s (ना) hisii / hissii

beletro r v कलाकौशल (ना) kalaakaushal

beligado, beligaĵo r शृङ्गार (ना) shringgaar

beligado, briligado झकिझकाउ (ना) jhakijhakaau

benko r v बेन्च s (ना) bencha

beno r आशीर्वाद s (ना) aashiirvaad

beno r; banjano (arbo r v) बर (ना) bar

benzino r v पेट्रोल s (ना) peTrol

bero r v बेरी (ना) berii

besto r v जनावर s (ना) janaavar

besto r v जन्तु s (ना) jantu

besto r v जीवजन्तु (ना) jiivajantu

besto r v पशु (ना) pashu

bestoĝardeno r v चिडियाखाना (ना) chiDiyaakhaanaa

bestomanĝaĵo, greno r v दाना v s (ना) daanaa

betelaĵo r v; kero r v पान (ना) paan

betelaĵ-tondilo r v सरौतो (ना) sarauto

betono r v कङ्करिट (ना) kangkariT

bezona r चाहिँदो (वि) chaahĩdo

bezoni r, fali r पर्नु s (अक्रि) parnu

bezono r v; manko r खाँचो s (ना) khaãcho

biblio r v बाइबल v s (ना) baaibal

biblioteko r v लाइब्रेरी (ना) laaibrerii

biciklo r v बाइस्कल (ना) baaiskal

biciklo r v साइकल s (ना) saaikal

biero r v बियर s (ना) biyar

bildo r v, desegno r v चित्र s (ना) chitra

bildo r v, foto r v तस्विर (ना) tasvir

bileto r पुर्जी s (ना) purjii

bileto r; poŝtmarko v टिकट s (ना) TikaT

bindiĝi जकडिनु (अक्रि) jakaDinu

biografio r v जीवनी s (ना) jiivanii

biologio r v जीवविज्ञान (ना) jiivavijỹaan

birdbleki, ĉirpi r चिरबिर गर्नु (अक्रि) chirabir garnu

birdido बचरो (ना) bacharo

birdo r v चरा (ना) charaa

birdo r v चिड़िया (ना) chiDiyaa

birdo r v पक्षी s (ना) pakshii

birdotimigilo v बुँख्याचा (ना) bũkhyaachaa

biskvito r v बिस्कुट s (ना) biskuT

bisono (speco r v de bufalo v) अर्ना (ना) arnaa

blanka r v सेतो s (वि) seto

blanka r v, hela r v गोरो s (वि) goro

blazono r v, signo r v निसान / निशान (ना) nisaan / nishaan

blinda r अन्धो s (वि) andho

blinda r je unu okulo r v कानो s (वि) kaano

blovi r फुक्नु (सक्रि) phuknu

blovtubo (por helpi r al fajro r v) ढुङ्ग्रो (ना) Dhunggro

blua r v नीलो (वि) niilo

bluzo r v, korsaĵo r चोलो (ना) cholo

boatisto नाविक (ना) naavik

boato r v डुङ्गा (ना) Dunggaa

boato r v नाउ (ना) naau

boato r v नौका (ना) naukaa

bobeno r v, volvilo (por ekz. fadeno r v por kajto r v) लट्टाई (ना) laTTaaii

bofilino r (edzino r v de filo r v) बुहारी s (ना) buhaarii

bofilo r (edzo r v de filino r v) ज्वाइँ s (ना) jvaaĩ

bofilo r (loĝanta r en hejmo r v de sia edzino r v) घर ज्वाइँ s (ना) ghar jvaaĩ

bofratino r (edzino r v de juna r frato r v de edzo r v) देवरानी (ना) devaraanii

bofratino r (edzino r v de pli aĝa frato r v) भाउज्यू / भाउजू s (ना) bhaaujyuu / bhaaujuu

bofratino r (pli aĝa fratino r v de edzo r v) आमाजू (ना) aamaajuu

bofratino r (pli juna r fratino r v de la edzo r v) नन्द s (ना) nanda

bofrato r (edzo r v de pli aĝa fratino r v) भिनाजु s (ना) bhinaaju

bofrato r (juna r frato r v de edzo r v) देवर s (ना) devar

bofrato r (malpli r aĝa frato r v de edzino r v) सालो s (ना) saalo

bofrato r de frato r v (por virino r v) सोल्टा (ना) solTaa

boji r भुक्नु (सक्रि) bhuknu

boli r उम्लनु (अक्रि) umlanu

boligi r उमाल्नु (सक्रि) umaalnu

bolilo r कित्ली s (ना) kitlii

bombo r v बम (ना) bam

bona r भलो (वि) bhalo

bona r, bela r v राम्रो s (वि) raamro

bona r, bonaŭgura r शुभ (वि) shubha

bona r, bonkvalita असल (वि) asal

bona r, ĝentila r भद्रा (वि) bhadraa

bona r, sana r निको s (वि) niko

bona r (pri provizaĵo r) सुपथ (वि) supath

bona r filo r v सपूत (ना) sapuut

bona r uzo सदुपयोग s (ना) sadupayog

bona r vojo r v सुपथ (ना) supath

bonaŭgura r momento r साइत s (ना) saait

bonaŭgura r signo r v सगुन s (ना) sagun

bonaŭgura r signo r v sur frunto r v टीका (ना) Tiikaa

bonaŭgura r tempo r v मुहूर्त (ना) muhuurta

bonaŭgura r tempo r v लगन / लग्न s (ना) lagan / lagna

bonaŭgura r U-forma r signo r v sur la frunto r v तिलक (ना) tilak

bonaŭguro r शकुन (ना) shakun

bonaŭguro r, prospero r मङ्गल s (ना) manggal

bondeziranta, helpema r कल्याणकारी s (वि) kalyaanakaarii

bondeziro r शुभकामना (ना) shubhakaamanaa

bone r राम्ररी s (क्रिवि) raamrarii

bone r, jes (obeante) हवस् s (अव्य) havas

bone r! strange r! बाः / बाँ (विबो) baah / baã

bonega उत्कृष्ट s (वि) utkrishTa

bonega खासा (वि) khaasaa

bonega, perfekta r श्रेष्ठ s (वि) shreshTha

bonfaro r परोपकार (ना) paropakaar

bonfaro r हित (ना) hit

bonfaro r; favoro r उपकार s (ना) upakaar

bonfarta r कुशल s (वि) kushal

bonforma सुडौल (वि) suDaul

bongusta r मीठो s (वि) miiTho

bonkonduka, ĝentila r सुशील s (वि) sushiil

bonkorpa; bela r v खाइलाग्दो (वि) khaailaagdo

bonodoro r सुवास s (ना) suvaas

bonodoro r, aromo r v बास्ना s (ना) baasnaa

bonorda r, daŭra r सुचारु s (वि) suchaaru

bonordo r सुगन्ध s (ना) sugandha

bonsigna, bona r सुलक्षण (वि) sulakshan

bonŝanco r v सौभाग्य s (ना) saubhaagya

bonulo r, ĝentilulo भलादमी (ना) bhalaadamii

bonulo r, ĝentilulo, bonkorulo सज्जन s (ना) sajjan

bonveno r स्वागत s (ना) svaagat

bonvolo r सद्‌भावना s (ना) sadbhaavanaa

bonzo r v, monaĥo r v भिक्षु s (ना) bhikshu

bopatrino r सासू s (ना) saasuu

bopatrino r de filo r v aŭ filino r v सम्धिनी (ना) samdhinii

bopatro r (patro r v de edzo r v aŭ edzino r v) ससुरो (ना) sasuro

bopatro r de filo r v aŭ filino r v सम्धी (ना) samdhii

bordo r v किनार s किनारा (ना) kinaar kinaaraa

bordo r v (de maro r v aŭ rivero r v) तट (ना) taT

bori r, penetri r घुसार्नु (सक्रि) ghusaarnu

Bosnio v Hercegovino v बोस्निया हर्जगोभिना (ना) bosniyaa harjagobhinaa

botaniko r v वनस्पति s विज्ञान v s (ना) vanaspati vijỹaan

botelo r v बोतल s (ना) botal

botelo r v शिशी (ना) shishii

boto r v (alta r ŝuo) बुट (ना) buT

bovejo कटेरो s (ना) kaTero

bovido r बाच्छो s / बाछा (ना) baachchho / baachhaa

bovino r v गाई (ना) gaaii

bovlego बाटा s (ना) baaTaa

bovlo r v कचौरा s (ना) kachauraa

bovlo r v कटौरा / कटौरी (ना) kaTauraa / kaTaurii

bovlo r v बटुको (ना) baTuko

bovstalo, budo r गोठ (ना) goTh

braceleto r कङ्गना (ना) kangganaa

braceleto r कडा (ना) kaDaa

braceleto r चुरा s / चुरी (ना) churaa / churii

braĝo r, karbeto r चरकोल (ना) charakol

brajlo r v, blindskribaĵo ब्रेल लिपी (ना) brel lipii

brako r v पाखुरो s (ना) paakhuro

brako r v बाजु s (ना) baaju

brakteo r v, ŝelo r v (de ekz. maizo r v) खोस्टो (ना) khosTo

brakumo r v आलिङ्गन (ना) aalinggan

bramano r ब्राम्हण (ना) braamhan

branĉo r v हाँगो s (ना) haãgo

branko r v (spirorgano de fiŝo r v) गिल (ना) gil

brasikfarmo; ne-irigaciita kampo r v बारी s (ना) baarii

brasiko r v गोभी (ना) gobhii

brasiko r v बन्दागोभी / बन्दाकोबी s (ना) bandaagobhii / bandaakobii

brava r बहादुर s (वि) bahaadur

brava r शूर (वि) shuur

brava r, furioza r प्रचण्ड v s (वि) prachanDa

braveco r पराक्रम s (ना) paraakram

braveco r पुरुषार्थ s (ना) purushaartha

bravo r! क्याबात (ना) kyaabaat

bravo r! gratulon r! स्याबास (ना) syaabaas

bravulo r वीर (ना) viir

Brazilo r v ब्राजिल v (ना) braajil

breto r v तखता / तख्ता (ना) takhataa / takhtaa

brido r (kaprimeno por ekz. ĉevalo r v) लगाम s (ना) lagaam

briko r v इँट / इँटा (ना) ĩTa / ĩTaa

brila r चम्किलो s (वि) chamkilo

brila r जगमग (वि) jagamag

brila r तेजस्वी (वि) tejasvii

brila r तेजिलो (वि) tejilo

brile r दन्न (क्रिवि) danna

brileco r ओज (ना) oja

brileco r झलक (ना) jhalak

brileco r, ekscitita etoso r v रौनक s (ना) raunak

brili r चम्कनु (अक्रि) chamkanu

brili r टल्कनु (अक्रि) Talkanu

brilo r टलक (ना) Talak

brodaĵo r v कार्चोप (ना) kaarchop

brodaĵo r v बुट्टा s (ना) buTTaa

bronza r काँस्य (वि) kaãsya

bronzo r v काँसो (ना) kaãso

bronzo r v; muldaĵo r ढलोट (ना) DhaloT

brosi r माझ्नु (सक्रि) maajhnu

broso r v, peniko r v (pentrilo) कुची (ना) kuchii

brovo r आँखीभौँ s (ना) aãkhiibhaũ

bruego, ĥaoso r v, tumulto r v हल्लाखल्ला (ना) hallaakhallaa

brulaĵo r v अगुल्टो (ना) agulTo

brulanta karbo r v फिलिङ्गी (ना) philinggii

brulego r; envio r v दाह (ना) daah

bruli r v जल्नु (अक्रि) jalnu

bruli r v डढ्नु (अक्रि) DaDhnu

bruli r v बल्नु s (अक्रि) balnu

bruligi r पोल्नु (सक्रि) polnu

bruligi r बाल्नु s (सक्रि) baalnu

brulligno दाउरा s (ना) daauraa

brulligno दियालो (ना) diyaalo

brulligno लकडी (ना) lakaDii

brulligno, energifonto v इन्धन s (ना) indhan

brulmarki r, kaŭterizi r डाम्नु (सक्रि) Daamnu

brulmarko r डाम (ना) Daam

bruna r v खैरो s (वि) khairo

bruna r v, griza r v कुइरे (वि) kuire

bruo r v हल्ला s (ना) hallaa

brusto r छाती s (ना) chhaatii

brusto r, mamo r v वक्ष (ना) vaksha

brutaro r, grego r; amaso r बगाल s (ना) bagaal

brutaro r, grego r; amaso r बथान s (ना) bathaan

bubalido पाडो (ना) paaDo

bubalino भैँसी s (ना) bhaĩsii

bubalo r v राँगो s (ना) raãgo

bucero r (birdo r v) धनेस (ना) dhanes

buĉi r, morttranĉi सेर्नु (सक्रि) sernu

buĉisto v कसाइ (ना) kasaai

buĉisto v बगरे s (ना) bagare

buĉofero r बलि (ना) bali

Budhisma r बौद्ध s (वि) bauddha

Budho r v, Budao r v बुद्ध v s (ना) buddha

budo r कट्कुरो (ना) kaTkuro

budo r कुटी s (ना) kuTii

budo r बुथ (ना) buth

bufo r v पाहा (ना) paahaa

buĝeto r v आय-विवरण (ना) aaya-vivaran

buĝeto r v बजेट s (ना) bajeT

bukedo r गुच्छा (ना) guchchhaa

bukedo r थुँगो s (ना) thũgo

bukla r, spirala r घुँगुरो (वि) ghũguro

buko r v बक्कल (ना) bakkal

Bulgario r v बुल्गारिया (ना) bulgaariyaa

bulo r ढिको (ना) Dhiko

bulteno r बुलेटिन s (ना) buleTin

bunta r, kolora r रङ्गिन s (वि) ranggin

burdo r v (granda r abelo r v) भमरो (ना) bhamaro

burĝoni r, elkreski r टुसाउनु (अक्रि) Tusaaunu

burĝono r v कोपिला s (ना) kopilaa

burĝono r v मुना s (ना) munaa

burĝono r v, ekkreskaĵo टुसो (ना) Tuso

burokratio r कर्मचारीतन्त्र (ना) karmachaariitantra

buŝo r v, muzelo r v थुतुनु (ना) thutunu

buterlakto (senbuterigita lakto r v) मही (ना) mahii

butero r v घिउ (ना) ghiu

butero r v मक्खन (ना) makkhan

butero r v, kremo r v नौनी (ना) naunii

butono r v टाँक (ना) Taãk

cedado, sindono r आत्मसमर्पण (ना) aatmasamarpan

celi r ताक्नु (सक्रि) taaknu

celi r पार्नु s (सक्रि) paarnu

celi r, pafi r दाग्नु (सक्रि) daagnu

celo r v उद्देश्य s (ना) uddeshya

celo r v ध्येय s (ना) dhyey

celo r v, destino r लक्ष्य s (ना) lakshya

celo r v, okazo r, ŝanco r v ताक (ना) taak

celo r v; celtabulo r तारो s (ना) taaro

cemento r v सिमन्टी (ना) simanTii

cendo r v (centono v de dolaro r v) सेन्ट (ना) senT

cenotafo r (budhista r monumento r v) चैत्य s (ना) chaitya

cent r v (100) सय (ना) sae

cent r v mil (100,000) लाख (ना) laakh

cent r v miliardoj r (100,000,000,000) खर्ब (ना) kharba

centjara r jubileo r शतवार्षिकी (ना) shatavaarshikii

centra r केन्द्रीय s (वि) kendriiy

centro r v केन्द्र s (ना) kendra

centro r v; konsento r v सदर (ना) sadar

cenzuro r v सेन्सर s (ना) sensar

cepo r v प्याज s (ना) pyaaj

cerbo r v दिमाग s (ना) dimaag

cerbo r v मगज (ना) magaj

cerbo r v मस्तक / मस्तिक (ना) mastak / mastik

ceremonio r v, programo r v समारोह s (ना) samaaroh

ceremonio r v (religia r) पूजा (ना) puujaa

certa r निश्‍चित (वि) nishchit

certe r अवश्य s (क्रिवि) avashya

certe r जरुर s (क्रिवि) jarur

certe r ढुक्क s (क्रिवि) Dhukka

certeco r यकिन s (ना) yakin

cervo r v मृग (ना) mriga

cervo r v, antilopo r v जरायो (ना) jaraayo

cifereca r v, digitala r डिजिटल (वि) DijiTal

cifero r v; poento r v अङ्क s (ना) angk

ciferplato r डायल (ना) Daayal

cigaredo r v चुरोट s (ना) churoT

cigareto (kruda r eta cigaro r v) बिँडी s (ना) bĩDii

cigaro r v सिगार (ना) sigaar

cigno r v पानी v s हाँस s (ना) paanii haãs

cigno r v राजहंस (ना) raajahas

cikado r v झ्याउँकिरी (ना) jhyaaũkirii

cikatro r v खाटा (ना) khaaTaa

cikatro r v; letero r v खत (ना) khat

ciklono r v चक्रपात (ना) chakrapaat

ciklono r v, kirloventego भुमरी s (ना) bhumarii

cikonio r v बकुल्लो (ना) bakullo

cilindro r v सिलिन्डर s (ना) silinDar

cimbalo r v झ्याली s (ना) jhyaalii

cimo r v (insekto r v) उडुस (ना) uDus

cinamo r v दालचिनी (ना) daalachinii

cindro r v खरानी s (ना) kharaanii

cindro r v खाक (ना) khaak

cindro r v, brulitaĵo भस्म s (ना) bhasma

cindro r v de ofero r विभूति s (ना) vibhuuti

cirklo r v वृत्त (ना) vritta

cirko r v सर्कस s (ना) sarkas

cirkonstanco r परिप्रेक्ष्य s (ना) pariprekshya

cirkonstanco r; etoso r v परिस्थिति s (ना) paristhiti

cirkulero r परिपत्र s (ना) paripatra

citaĵo r उद्धरण s (ना) uddharan

citita उद्धृत s (वि) uddhrit

citrono r v निम्बु (ना) nimbu

citrono r v, limono कागती s (ना) kaagatii

civila r निजामती s (वि) nijaamatii

civilizacio r v सभ्यता s (ना) sabhyataa

civilizita सभ्य s (वि) sabhya

civitaneco r v नागरिकता (ना) naagarikataa

civitano r v नागरिक v (ना) naagarik

colo r v इन्च s (ना) inch

ĉagrenema मुल्याहा (वि) mulyaahaa

ĉagreni r झिजोल्नु (सक्रि) jhijolnu

ĉagreni r, turmenti r सताउनु (सक्रि) sataaunu

ĉagreniĝi r फन्कनु (अक्रि) phankanu

ĉagrenita, laca r हैरान s (वि) hairaan

ĉagreno r दिक्क s (ना) dikka

ĉagreno r पीर (ना) piir

ĉagreno r, grumblo r कचकच s (ना) kachakach

ĉambro r v कोठा s (ना) koThaa

ĉambro r v; orbito r v कक्ष s (ना) kaksha

ĉambro r v (por reĝinoj r); trueto खोपी s (ना) khopii

ĉampiono r v च्याम्पियन s (ना) chyaampiyan

ĉanti, ripetadi (religian r mantron r) जप्नु (सक्रि) japnu

ĉapelo r v; kasko r v टोप (ना) Top

ĉapitro r v अनुच्छेद s (ना) anuchchhed

ĉapitro r v परिच्छेद s (ना) parichchhed

ĉapo r v टोपी (ना) Topii

ĉar r किन भने (अव्य) kina bhane

ĉarmado, sorĉado v सम्मोहन (ना) sammohan

ĉarniro r v अन्तराप (ना) antaraap

ĉaro r v गाडा s (ना) gaaDaa

ĉaro r v रथ (ना) rath

ĉaro r v, kabrioleto r v बग्गी s (ना) baggii

ĉaro r v, palankeno r खट (ना) khaT

ĉaro r v prezentata scenon r झाँकी (ना) jhaãkii

ĉarpentisto r v सिकर्मी s (ना) sikarmii

ĉasado v आखेट (ना) aakheT

ĉasi r लखेट्नु (सक्रि) lakheTnu

ĉasi r; persekuti r खेद्‌नु (सक्रि) khednu

ĉaskaŝejo मचान (ना) machaan

ĉaso r, ĉasaĵo r सिकार s (ना) sikaar

ĉeesta r मौजुद (वि) maujud

ĉeestanta विद्यमान s (वि) vidyamaan

ĉeesto r उपस्थिति s (ना) upasthiti

ĉeesto r हाजिर s (ना) haajir

ĉefa r मुख्य s (वि) mukhya

ĉefa r punkto r v बुँदा s (ना) bũdaa

ĉeflibro; konto r v खाता s (ना) khaataa

ĉefministro r v प्रधानमन्त्री (ना) pradhaanamantrii

ĉefo r प्रधान v s (ना) pradhaan

ĉefo r, estro r v हाकिम s (ना) haakim

Ĉeĥio r v चेक गणतन्त्र (ना) chek ganatantra

ĉeko r v चेक (ना) chek

ĉelo r v; fonduso r v कोष (ना) kosh

ĉemizo r v कमिज s (ना) kamij

ĉeno r v चेन (ना) chen

ĉeno r v जन्जिर (ना) janjir

ĉeno r v सिक्री s (ना) sikrii

ĉerizo r v चेरी (ना) cherii

ĉerpi r उबाउनु (सक्रि) ubaaunu

ĉesi r pro riproĉo r हप्कनु (अक्रि) hapkanu

ĉevalĉaro टाँगा (ना) Taãgaa

ĉevalido r टट्टु (ना) TaTTu

ĉevalo r v घोडा s (ना) ghoDaa

ĉevalstalo तबेला (ना) tabelaa

ĉiam r सधैं (क्रिवि) sadhai

ĉiam r सदा (क्रिवि) sadaa

ĉiam r सधैं (वि) sadhai

ĉiam r सर्वथा s (क्रिवि) sarvathaa

ĉiam r हरघडी (क्रिवि) haraghaDii

ĉiam r, ĉiu tage r v नित्य s (क्रिवि) nitya

ĉiĉerono r v, gvidisto r गाइड (ना) gaaiD

ĉiĉerono r v, gvidisto r पथ प्रदर्शक (ना) path pradarshak

ĉie r सर्वत्र s (क्रिवि) sarvatra

ĉielarko r v इन्द्र धनु (ना) indra dhanu

ĉielo r v आकाश s (ना) aakaash

ĉielo r v आसमान (ना) aasamaan

ĉielo r v गगन (ना) gagan

ĉi-flanke r वारि s (नायो) vaari

Ĉina r v चिनियाँ (वि) chiniyaã

Ĉinio v चीन (ना) chiin

ĉirkaŭ r वरिपरि s / वरपर (नायो) varipari / varpar

ĉirkaŭ r, ĉirkaŭe r आसपास s (क्रिवि) aasapaas

ĉirkaŭa r वल्लो (वि) vallo

ĉirkaŭaĵo r फेर (ना) pher

ĉirkaŭbari r बार्नु s (सक्रि) baarnu

ĉirkaŭe r चारैतिर (क्रिवि) chaaraitira

ĉirkaŭi r रिँग्नु / रिङ्नु (अक्रि) rĩgnu / ringnu

ĉirkaŭigi r घेर्नु (सक्रि) ghernu

ĉirkaŭirado, rondirado परिक्रमा s (ना) parikramaa

ĉirkaŭiro r फेरो (ना) phero

ĉirkaŭpremo r, brakumo r v अँगालो s (ना) ãgaalo

ĉirkaŭpreno r, brakumo r v अङ्कमाल (ना) angkamaal

ĉiu, perfekta r सम्पूर्ण s (वि) sampuurna

ĉiu r तमाम s (वि) tamaam

ĉiu r प्रत्येक s (वि) pratyek

ĉiu r सब / सबै (वि) sab / sabai

ĉiu r समस्त s (ना) samasta

ĉiu r हरेक s (वि) harek

ĉiu direkta r चौतर्फी (वि) chautarphii

ĉiuj r kune r v rapide r हारहुर (क्रिवि) haarahur

ĉiu jare r बर्सेनि s (क्रिवि) barseni

ĉiu jare r सालाना / सालिन्दा (क्रिवि) saalaanaa / saalindaa

ĉiutaga r दैनिक s (वि) dainik

ĉiu tage r v रोज (क्रिवि) roj

ĉiu tage r v हरदिन (क्रिवि) haradin

ĉiutage r दिनहुँ s (क्रिवि) dinahũ

ĉizi r कप्नु (सक्रि) kapnu

ĉizi r; gravuri r, inokuli r खोप्नु (सक्रि) khopnu

ĉizilo r v छिनु (ना) chhinu

ĉokolado r v चकलेट s (ना) chakaleT

ĉu? कसो (विबो) kaso

ĉu bone r ? है? (विबो) hai?

ĉu ne? हगि (विबो) hagi

daktiopalmo, daktilo r v खजुर (ना) khajur

damaĝo r v क्षति (ना) kshati

damaĝo r v खति (ना) khati

damni r फट्कार्नु (सक्रि) phaTkaarnu

dancejo r नृत्य s शाला (ना) nritya shaalaa

danci r नाच्नु (अक्रि) naachnu

dancisto r v भाँड (ना) bhaãD

danco r v नाच (ना) naach

danco r v नृत्य s (ना) nritya

danĝero r; risko r खतरा s (ना) khataraa

Danio r v, Danlando v डेनमार्क v (ना) Denamaarka

danke r al साभार (क्रिवि) saabhaar

dankema r कृतज्ञ s (वि) kritajỹa

dankemo r आभार s (ना) aabhaar

dankemo r कृतज्ञता s (ना) kritajỹataa

dankon r धन्यवाद s (ना) dhanyavaad

dato r v तारिख s (ना) taarikh

dato r v मिति s (ना) miti

dato r v, tagnumero रोज (ना) roj

dato r v (laŭ luna r v religia r kalendaro r v) तिथि (ना) tithi

datreveno r v, naskiĝtago v जन्मजयन्ती (ना) janmajayantii

daŭra r अनवरत s (वि) anavarat

daŭra r अविरल s (वि) aviral

daŭra r निरन्तर s (वि) nirantar

daŭra r, dura r दिगो s (वि) digo

daŭra r, ne rompita अटुट s (वि) aTuT

daŭre r लगातार s (क्रिवि) lagaataar

daŭre r, senhalte r दनादन (क्रिवि) danaadan

daŭri r टिक्नु (अक्रि) Tiknu

daŭri r; toleri r खप्नु s (अक्रि) khapnu

dazipo r v (besto r v) सालक (ना) saalak

de, el, per बाट (विभ) baaT

debato r v वाद विवाद s (ना) vaad vivaad

debato r v, disputo r विवाद s (ना) vivaad

deca r, sendifekta r सद्दे s (वि) sadde

decembro r v डिसेम्बर (ना) Disembar

decidi r, fiksi r तोक्नु (सक्रि) toknu

decidi r, konkludi r ठहर्नु (अक्रि) Thaharnu

decidi r; rompiĝi छिन्नु (सक्रि) chhinnu

decidita ठोकुवा s (वि) Thokuvaa

decido r v ठोकुवा s (ना) Thokuvaa

decido r v तय (ना) tay

decido r v निधो s (ना) nidho

decido r v निर्णय s (ना) nirnay

decido r v निर्धारण s (ना) nirdhaaran

decido r v, certeco r पक्का s (ना) pakkaa

decido r v, determino r अठोट s (ना) aThoT

decido r v, konkludo r ठहर (ना) Thahar

decido r v, sankcio r तोक (ना) tok

dediĉata प्रतिबद्ध s (वि) pratibaddha

dediĉo r समर्पण s (ना) samarpan

defio r चुनौती s (ना) chunautii

defio r ललकार (ना) lalkaar

defio r हाँक s (ना) haãk

dek (10) दश / दस (ना) dash / das

dekdu, dozeno दर्जन s (ना) darjan

dek du (12) बाह्रा (ना) baahraa

dek kvar r v (14) चौध (ना) chaudha

dek kvin r v (15) पन्ध्र s (ना) pandhra

deklivo r v पाखो s (ना) paakho

deklivo r v भीर (ना) bhiir

dek miliono r v कोटी (ना) koTii

dek milionoj r (10, 000,000) करोड s (ना) karoD

dek naŭ (19) उन्नाइस s (ना) unnaais

dek ok (18) अठार s (ना) aThaara

de komenco r v ĝis fino r v, tute r आद्योपान्त (क्रिवि) aadyopaanta

dekoracii r, ornami r, garni r, सजाउनु (सक्रि) sajaaunu

dek sep (17) सत्र s (ना) satra

dekses (16) सोर्‍ह (ना) sorha

dekstra r दायाँ s / दाहिने s (वि) daayaã / daahine

dekstra r दाहिने s (वि) daahine

dek tri (13) तेह्र (ना) tehra

dek unu (11) एघार s (ना) eghaara

delfeno r v डाल्फिन (ना) Daalphin

delfeno r v सोंस (ना) sos

delikata r सुकुमार (वि) sukumaar

demandi r सोध्नु (सक्रि) sodhnu

demando r v प्रश्‍न s (ना) prashna

demando r v सवाल s (ना) savaal

demokratio r v प्रजातन्त्र (ना) prajaatantra

demono r v यक्ष s (ना) yaksha

demono r v, diablo r v दानव s (ना) daanav

demono r v, diablo r v दैत्य s (ना) daitya

demono r v, diablo r v राक्षस s (ना) raakshas

denaska r जन्मसिद्ध (वि) janmasiddha

denove r पुनः s (क्रिवि) punah

denove r फेरि s (क्रिवि) pheri

densa r, kompakta r घना (वि) ghanaa

denta r v दन्त्य (वि) dantya

dentaro r दाह्रा s (ना) daahraa

dento r v, dentego r v दन्त s (ना) danta

dentopasto r दन्त s मन्जन (ना) danta manjan

dentopasto r मन्जन (ना) manjan

dependa r आश्रित s (वि) aashrit

dependa r परतन्त्र / पराधीन (वि) paratantra / paraadhiin

dependa r सापेक्ष s (वि) saapeksha

deponejo r डिपो s (ना) Dipo

depono r निक्षेप s (ना) nikshep

deputado तैनाथ s (ना) tainaath

deputita, anstataŭa r कायम s मुकायम (वि) kaayam mukaayam

desegnaĵo r v रेखाचित्र (ना) rekhaachitra

desegno r v (dizajno r v) डिजाइन (ना) Dijaain

destinata, neevitebla भवितव्य (वि) bhavitavya

de ŝiri r, disŝiri r चुँडाल्नु (सक्रि) chũDaalnu

detalo r तपसिल (ना) tapasil

detalo r विवरण s (ना) vivaran

detektivo r, spiono r v गुप्तचर (ना) guptachar

detektivo r, spiono r v जासुस (ना) jaasus

determino r किटान s (ना) kiTaan

determino r निश्‍चय s (ना) nishchay

detruebla नश्‍वर (वि) nashvar

detrui r नास्नु (सक्रि) naasnu

detruiĝi r नासिनु (अक्रि) naasinu

detruiĝo r सर्वनाश (ना) sarvanaash

detruita ध्वस्त s (वि) dhvasta

detruita नष्ट s (वि) nashTa

detruo r तहसनहस s (ना) tahasanahas

detruo r ध्वंस s (ना) dhvas

detruo r भताभुङ्ग s (ना) bhataabhungga

detruo r विनाश s (ना) vinaash

detruo r संहार s (ना) sahaar

detruo r, disfalo r नास (ना) naas

detruo r, fino r v, ekstermo r सखाप s (ना) sakhaap

devigita अनिवार्य s (वि) anivaarya

devigita बाध्य (वि) baadhya

devigita, senhelpa r विवश s (वि) vivash

devo r कर्तव्य s (ना) kartavya

dezerta r उजाड s (वि) ujaaD

dezerto r v मरुभूमि (ना) marubhuumi

deziranta इच्छुक s (वि) ichchhuk

deziri r इच्छयाउनु (सक्रि) ichchhayaaunu

deziri r चाहनु s (सक्रि) chaahanu

deziri r, esperi r, imagi r चिताउनु (सक्रि) chitaaunu

deziro r कामना s (ना) kaamanaa

deziro r चाहना (ना) chaahanaa

deziro r, revo r v अभिलाषा s (ना) abhilaashaa

deziro r, revo r v आकाङ्क्षा s (ना) aakaangkshaa

deziro r, revo r v रहर (ना) rahar

dia r v ईश्‍वरीय s (वि) iishvariiy

dia r v दैवी s (वि) daivii

diabeto r v मधुमेह v (ना) madhumeh

diablo r v असुर (ना) asur

dialekto r v भाषिका (ना) bhaashikaa

diamanto r v हिरा (ना) hiraa

diamanto r v हीरा s (ना) hiiraa

diametro r v व्यास s (ना) vyaas

diareo r v, lakso r v झाडा (ना) jhaaDaa

dieto r v; dozo r v खुराक s (ना) khuraak

difekti r, tordi r बिगार्नु (सक्रि) bigaarnu

difektiĝi r, fuŝi r बिग्रनु s (अक्रि) bigranu

difektiĝo r, ruiniĝo r बरबाद s (ना) barabaad

difino r v, klarigo r परिभाषा s (ना) paribhaashaa

digesti r पचाउनु (सक्रि) pachaaunu

digestiĝi पच्नु (अक्रि) pachnu

digestilo (digestiga r rimedo r) पाचक (ना) paachak

digesto r v हजम (ना) hajam

digno r v रोब (ना) rob

digno r v, famo r प्रतिष्ठा s (ना) pratishThaa

diino v देवी v s (ना) devii

dika r, densa r बाक्लो (वि) baaklo

dika r, grasa r मोटो s (वि) moTo

dika r, malalta r (virino r v) डल्ली (वि) Dallii

dika r; sana r पुष्ट s (वि) pushTa

dikfingra r subskribo r v, fingropremaĵo r ल्याप्चे (ना) lyaapche

dikfingro r v अँगुठो (ना) ãguTho

dikfingro r v औँठो / औंठो (ना) aũTho / auTho

dikfingro r v बुढी v औँला (ना) buDhii aũlaa

dilemo r दुविधा (ना) duvidhaa

dilemo r दोधार / दोमन (ना) dodhaar / doman

dilemo r, malfeliĉo r अन्योल s (ना) anyol

diligenta r लगनशील s (वि) laganashiil

diligenta r, laborema r होनहार (वि) honahaar

dimanĉo r v आइतबार v s (ना) aaitabaar

dimensio r v आयाम s (ना) aayaam

dinosaŭro v डाइनोसर (ना) Daainosar

dio, mastro r ठाकुर (ना) Thaakur

dio r v ईश्‍वर v s (ना) iishvar

dio r v देउता (ना) deutaa

dio r v दैव (ना) daiva

dio r v परमात्मा / परमेश्‍वर v (ना) paramaatmaa / parameshvar

dio r v प्रभु s (ना) prabhu

dio r v भगवान s (ना) bhagavaan

diploma r ceremonio r v दीक्षान्त (ना) diikshaanta

diplomatio r v कुटनीति (ना) kuTaniiti

diplomo r v डिप्लोमा (ना) Diplomaa

diplomo r v स्नातक s (ना) snaatak

diraĵo r, proverbo r v उक्ति (ना) ukti

diraĵo r, rakonto r v कथन (ना) kathan

direktado r; aranĝado व्यवस्थापन (ना) vyavasthaapan

direkto r दिशा (ना) dishaa

direktoro r निर्देशक s (ना) nirdeshak

diri r भन्नु s (सक्रि) bhannu

diri r; rakonti r कहनु (सक्रि) kahanu

disciplino r अनुशासन s (ना) anushaasan

disĉiplino चेली (ना) chelii

disĉiplo r v चेला (ना) chelaa

disdivido (de komuna r posedaĵo r) दामासाही (ना) daamaasaahii

disdonado, distribuo r v वितरण s (ना) vitaran

disdoni r बाँड्नु s (सक्रि) baãDnu

dise r तितरबितर (क्रिवि) titarabitar

disenterio r v आँउ (ना) aãu

disenterio r v, lakso r v अतिसार (ना) atisaar

disertacio r v, tezo r v शोधपत्र (ना) shodhpatra

disfali r, fali r भत्कनु (अक्रि) bhatkanu

disigi r, izoli r अलग्याउनु (सक्रि) alagyaaunu

disigo r, forigo r बिछोड s (ना) bichhoD

disiĝi r, dispersiĝi फिँज्नु (अक्रि) phĩjnu

disiĝo r विग्रह s (ना) vigrah

disiĝo r, foriro r (de karulo) वियोग s / विरह s (ना) viyog / virah

diskuto r v छलफल s (ना) chhalaphal

dispepsio r अपच (ना) apach

disputo r, kverelo r v कचिङ्गल (ना) kachinggal

disrompi r छिनाल्नु (सक्रि) chhinaalnu

disrompita छिन्न (वि) chhinna

dissendilo, sendstacio ट्रान्समिटर (ना) TraansamiTar

dissendo r प्रसार s (ना) prasaar

dissolvo विघटन s (ना) vighaTan

disspecigi, purigi r केलाउनु s (सक्रि) kelaaunu

disŝiri r उधार्नु (सक्रि) udhaarnu

distanco r v दुरी (ना) durii

distilejo r; trinkejo v भट्टी s (ना) bhaTTii

distri r बहकाउनु (सक्रि) bahakaaunu

distriĝi r बहकनु / बहकिनु (अक्रि) bahakanu / bahakinu

distrikto r v जिल्ला v (ना) jillaa

disvastigo r प्रचार s (ना) prachaar

disvastiĝi r फैलनु s (अक्रि) phailanu

disvastiĝo r विस्तार s (ना) vistaar

diversa r विभिन्न s (वि) vibhinna

diversa r विविध s (वि) vividh

diversa r; vestaĵo r v por infanoj r v नाना s (वि) naanaa

diversaj r, multaj r अनेक s (वि) anek

divido r v वर्गीकरण (ना) vargiikaran

divido r v विभाजन s (ना) vibhaajan

divido r v de posedaĵoj r al hereduloj अंशबन्डा (ना) ashabanDaa

dizelo r v डिजेल s (ना) Dijel

do, tial r अतः (क्रिवि) atah

dogano r v भन्सार s (ना) bhansaar

dogmo r v, tradicio r v रुढी (ना) ruDhii

doktoro r v विद्यावारिधि s (ना) vidyaavaaridhi

dokumentfilmo r डकुमेट्री (ना) DakumeTrii

dokumentfilmo r वृत्तचित्र (ना) vrittachitra

dokumento r v दस्तावेज s (ना) dastaavej

dolaro r v डलर (ना) Dalar

dolĉa r गुलियो s (वि) guliyo

dolĉa r oranĝo r v जुनार s (ना) junaar

dolĉaĵo r v मिठाइ s (ना) miThaai

dolĉaĵo r v-kuiristo r v हलुवाई (ना) haluvaaii

dolori r दुख्‍नु (अक्रि) dukhnu

doloro r v दर्द (ना) darda

doloro r v पीडा s (ना) piiDaa

doloro r v मर्म s (ना) marma

doloro r v वेदना s (ना) vedanaa

doloro r v, malsano r v, naskodoloro बेथा / ब्यथा (ना) bethaa / byathaa

doloro r v, sufero r कष्ट s (ना) kashTa

dombesto v; bruto r v घर पालुवा s जनावर s (ना) ghar paaluvaa janaavar

domego r; haŭtmakuleto; bordelo r v; कोठी s (ना) koThii

domfantomo ख्याक (ना) khyaak

dommastrino गृहिणी s (ना) grihinii

domo r v गृह (ना) grih

domo r v भवन (ना) bhavan

domposedanto, elluanto घरपटी (ना) gharapaTii

donacanto दाता s (ना) daataa

donaco r v उपहार s (ना) upahaar

donaco r v कोसेली s (ना) koselii

donaco r v प्रदान s (ना) pradaan

donaco r v बकस / बक्सिस (ना) bakas / baksis

donaco r v सौगात s (ना) saugaat

donaco r v, honorario r दक्षिणा (ना) dakshinaa

donaco r v en templo r v प्रसाद s (ना) prasaad

doni r दिनु s (सक्रि) dinu

doni r सुम्पनु (सक्रि) sumpanu

dorloti r पुल्पुल्याउनु (सक्रि) pulpulyaaunu

dormanta सुषुप्त (वि) sushupta

dormemo r तन्द्रा s (ना) tandraa

dormi r निदाउनु (अक्रि) nidaaunu

dormi r सुत्‍नु s (अक्रि) sutnu

dormo r v निन्द्रा (ना) nindraa

dorno r v काँडा (ना) kaãDaa

dorso r v पिठ्युँ (ना) piThyũ

dorso r v पीठ (ना) piiTh

dorso r v, spino r v ढाड (ना) DhaaD

dorso r v; pugo r v कन्डो (ना) kanDo

dosiero r v फाइल s (ना) phaail

dosiero r v फोल्डर (ना) pholDar

dosiero r v, dokumentaro पञ्जिका (ना) paỹjikaa

doto r v दाइजो (ना) daaijo

doto r v पेवा s (ना) pevaa

drato r v; telegramo r v तार (ना) taar

drenilo r, drenejo ढल (ना) Dhal

drinkema जँड्याहा (वि) jãDyaahaa

drogo r v नशा (ना) nashaa

droni r, sinki r डुब्नु (अक्रि) Dubnu

du (2) दुई (ना) duii

dua r v दोस्रो s (वि) dosro

dua fojo r दोहोरो s (ना) dohoro

duala r द्वैध (वि) dvaidh

dubo r, suspekto r शङ्का s (ना) shangkaa

dudek v (20) बीस (ना) biis

dudek v du (22) बाइस s (ना) baais

dudek v kvar r v (24) चौबीस s (ना) chaubiis

dudek v kvin r v (25) पच्चीस s (ना) pachchiis

dudek v naŭ (29) उन्तीस (ना) untiis

dudek v ok (28) अठ्ठाइस s (ना) aThThaais

dudek v sep (27) सत्ताईस (ना) sattaaiis

dudek v ses (26) छब्बीस (ना) chhabbiis

dudek v tri (23) तेइस (ना) teis

dudek v unu (21) एक्काइस (ना) ekkaais

du kaj duono r v (2½) अढाइ s (ना) aDhaai

dulingva दोभासे (वि) dobhaase

dumanpleno अँजुली s / अञ्जलि (ना) ãjulii / aỹjali

du mejloj r (3,2 kilometroj r v); okulangulo कोस (ना) kos

dumvive आजन्म (क्रिवि) aajanma

dumvive बाँचुन्जेल (क्रिवि) baãchunjel

dungo r भर्ती s (ना) bhartii

dungo r; kontrolo r नियोजन s (ना) niyojan

duobla r डबल (वि) Dabal

duobla r दुगुना (वि) dugunaa

duobla r दोबर (वि) dobar

duona r अर्ध s (वि) ardh

duona r आधा (वि) aadhaa

duone r kuirita अचकल्टो (वि) achakalTo

duone r kuirita अधकल्चो (वि) adhakalcho

duopa diskuto r v, interparolo r परिचर्चा s (ना) paricharchaa

dura r, forta r दरो / दह्रो s (वि) daro / dahro

ebena r समतल / समथर s (वि) samatal / samathar

ebena r, plata r सम्म s (वि) samma

ebenaĵo r v मैदान v s (ना) maidaan

ebenaĵo r v ; Tarai (de suda r Nepalo v) तराई v s (ना) taraaii

ebla r सम्भव s (वि) sambhav

ebla r, kapabla r सक्षम s (वि) saksham

ebla r, kapabla r समर्थ s (वि) samartha

eble r सके (सं) sake

eble r सायद s (क्रिवि) saayad

eble r हो कि (विबो) ho ki

ebleco r सम्भावना s (ना) sambhaavanaa

ebria r; ekscitita उन्मत्त s (वि) unmatta

ebria r; senzorga r मस्त s (वि) masta

ebrii r झुम्नु (अक्रि) jhumnu

ebriiĝi r मात्तिनु (अक्रि) maattinu

Ebura r Bordo r v आइ भरी कोस्ट (ना) aai bharii kosTa

eburo r v (dentego r v de elefanto r v) हस्तिहाड (ना) hastihaaD

eĉ pli झन् (क्रिवि) jhan

edukado r v शिक्षण v s (ना) shikshan

edukita शिक्षित s (वि) shikshit

eduko r v शिक्षा v s (ना) shikshaa

edziĝanto बेहुलो s (ना) behulo

edziĝo r v बिहा / बिहे s (ना) bihaa / bihe

edzinigo r (knabinon r al iu) कन्यादान (ना) kanyaadaan

edziniĝanto बेहुली (ना) behulii

edzino r v जोई (ना) joii

edzino r v पत्‍नी s (ना) patnii

edzino r v श्रीमती s (ना) shriimatii

edzino r v स्वास्नी s (ना) svaasnii

edzo r v खसम (ना) khasam

edzo r v पति (ना) pati

edzo r v पोइ (ना) poi

edzo r v लोग्ने s (ना) logne

edzo r v; sinjoro r v श्रीमान् s (ना) shriimaan

edzonto, edzo r v दुलहा s (ना) dulahaa

efektivigo r कार्यान्वयन (ना) kaaryaanvayan

efekto r, impreso r प्रभाव s (ना) prabhaav

efiko r असर (ना) asar

egala r बराबर s (वि) baraabar

egala r, sama r समान s (वि) samaan

egaleco r v समता s (ना) samataa

egaleco r v साम्य s (ना) saamya

egoismo r v अहम् (ना) aham

egoismo r v मपाई (ना) mapaaii

eĥo r v प्रतिध्वनि (ना) pratidhvani

ej! oj! उँ (नि) ũ

ekaperi झुल्कनु (अक्रि) jhulkanu

ekbrili झल्कनु s (अक्रि) jhalkanu

ekbruligi r झोस्नु (सक्रि) jhosnu

ekbruligi r; inciti r ठोस्नु (सक्रि) Thosnu

ekĝoji, fieriĝi फुर्कनु (अक्रि) phurkanu

ekiro r प्रस्थान s (ना) prasthaan

ekkoleriĝi रन्कनु (अक्रि) rankanu

ekkolero रनक / रनको (ना) ranak / ranako

ekkuiri ओइरिनु (सक्रि) oirinu

ekonomia r आर्थिक s (वि) aarthik

ekonomio r v अर्थशास्त्र v (ना) arthashaastra

ekpensi सुझ्नु (अक्रि) sujhnu

ekpreni, forŝiri r लुछ्नु (सक्रि) luchhnu

eksciti r सन्कनु (अक्रि) sankanu

ekscitita आतुर s (वि) aatur

eksedziĝo r v पाचुके / पारपाचुके s (ना) paachuke / paarapaachuke

eksedzo de edzino r v; poto r v; caro r v जार (ना) jaar

eksigo r, maldungo निलम्बन s (ना) nilamban

ekskremento r v, fekaĵo r v गुहु (ना) guhu

ekskremento r v, fekaĵo r v दिसा s (ना) disaa

ekskremento r v de bovino r v गोबर s (ना) gobar

eksperto r विशेषज्ञ s (ना) visheshajỹa

eksplodi r पड्काउनु (सक्रि) paDkaaunu

eksplodo r v विस्फोट s (ना) visphoT

eksporto r v निकासी s (ना) nikaasii

eksporto r v निर्यात s (ना) niryaat

ekspozicio r v प्रदर्शनी s (ना) pradarshanii

ekspreso r v एक्सप्रेस (ना) eksapres

ekster r बाहिर s (नायो) baahir

ekstera r बाह्य s (वि) baahya

eksterlanda r वैदेशिक s (वि) vaideshik

eksterlando r परदेश (ना) paradesh

eksterlando r विदेश s (ना) videsh

eksterordinara r असाधारण / असामान्य s (वि) asaadhaaran / asaamaanya

ekstra r, kroma r अतिरिक्त s (वि) atirikta

ekstremo r, pinto r पराकाष्ठा s (ना) paraakaashThaa

ekstroverta, malferma r बहिर्मूखी (वि) bahirmuukhii

ektimi r आत्तिनु / आतिनु (अक्रि) aattinu / aatinu

ektimi r झस्कनु s (अक्रि) jhaskanu

ekvatoro r v भूमध्यरेखा (ना) bhuumadhyarekhaa

ekvido r झल्को (ना) jhalko

ekvilibro r, egaleco r v सन्तुलन s (ना) santulan

ekzamene r malsukcesa r अनुत्तीर्ण (वि) anuttiirna

ekzameno r v जाँच s (ना) jaãch

ekzameno r v परीक्षण s (ना) pariikshan

ekzemo r v दाद (ना) daad

ekzemplero r प्रति s (ना) prati

ekzemplo r उदाहरण s (ना) udaaharan

ekzemplo r, ekzemplero r नमुना s / नमूना (ना) namunaa / namuunaa

ekzemplo r (leĝa r) नजिर (ना) najir

ekzerco r कसरत s (ना) kasarat

ekzerco r रियाज (ना) riyaaj

ekzerco r, praktiko r अभ्यास s (ना) abhyaas

ekzisto r v अस्तित्व s (ना) astitva

el, de देखि s (विभ) dekhi

elcento r v, procento r v प्रतिशत s (ना) pratishat

eldono r v प्रकाशन s (ना) prakaashan

elefantino ढोई (ना) Dhoii

elefantisto माहुते (ना) maahute

elefanto r v हात्ती s (ना) haattii

eleganta r, gracia r छरितो s (वि) chharito

elektemeco r नाटीकुटी (ना) naaTiikuTii

elekti r चुन्नु (सक्रि) chunnu

elekti r, filtri r छान्नु (सक्रि) chhaannu

elekti r, selekti r रोज्नु (सक्रि) rojnu

elekto r v चयन (ना) chayan

elekto r v चुनाव (ना) chunaav

elekto r v छनोट s / छनौट s (ना) chhanoT / chhanauT

elekto r v निर्वाचन s (ना) nirvaachan

elektro r v बिद्युत् (ना) bidyut

elektro r v विद्युत s (ना) vidyut

elektro r v, fulmo r v बिजुली v s (ना) bijulii

elemento r v, substanco r v तत्त्व s (ना) tattva

elfosi r खोतल्नु (सक्रि) khotalnu

eliri r निक्लनु (अक्रि) niklanu

eliri r निस्कनु (अक्रि) niskanu

elirmalpermeso r कर्फ्यु s (ना) karphyu

elĵetado प्रक्षेपण s (ना) prakshepan

elkovi r (naski r ovon r) कोरल्नु (सक्रि) koralnu

elpeli r, ekzili r; publikigi r निकाल्नु (सक्रि) nikaalnu

elpelo r, eksigo r निस्कासन (ना) niskaasan

elpelo r, forpelo r बहिस्कार / वहिस्कार (ना) bahiskaar / vahiskaar

elpreni खोस्नु (सक्रि) khosnu

elpreni झिक्नु (सक्रि) jhiknu

elpreni धुत्‍नु (सक्रि) dhutnu

elpreni, forkapti r थुत्‍नु (सक्रि) thutnu

elradiki r (plantojn r) उखेल्नु (सक्रि) ukhelnu

elradikigita निर्मुल (वि) nirmul

elspezi r; detrui r मास्नु (सक्रि) maasnu

elspezo r खर्च s (ना) kharcha

elspezo r व्यय s (ना) vyay

elstara r धुरन्धर (वि) dhurandhar

eltrovi r पत्ता s लगाउनु (सक्रि) pattaa lagaaunu

eluzi r; remi r खियाउनु (सक्रि) khiyaaunu

eluziĝi खिइनु (अक्रि) khiinu

eluzita vestaĵo r v थाङ्नो (ना) thaangno

emajlo r v इनामेल (ना) inaamel

embarasa r किंकर्तव्यविमूढ s (वि) kikartavyavimuuDh

embaraso r v सङ्कोच s (ना) sangkoch

embrio r v भ्रूण (ना) bhruun

emeritiĝo; libera r v tempo r v अवकाश s (ना) avakaash

en भित्र s (नायो) bhitra

enciklopedio r v विश्‍वकोश (ना) vishvakosh

en direkto r, al पट्टी s (नायो) paTTii

energio r v ऊर्जा s (ना) uurjaa

enhava r अन्तर्निहित (वि) antarnihit

enhavebli, esti r taŭga r अट्नु (अक्रि) aTnu

enhavtabelo r विषय s सूची s (ना) vishay suuchii

enigmo r v पहेली (ना) pahelii

eniĝi r, penetri r घुस्नु (अक्रि) ghusnu

enirejo r; sojlo r प्रवेश s (ना) pravesh

enirejo r (de urbo r v, lando r v) नाका (ना) naakaa

eniri r पस्नु (अक्रि) pasnu

eniri r, penetri r छिर्नु (अक्रि) chhirnu

enirigi छिराउनु (सक्रि) chhiraaunu

enirigi, enpuŝi हुल्नु (सक्रि) hulnu

enkaptiĝi बल्झनु (अक्रि) baljhanu

enkarniĝo r v अवतार s (ना) avataar

enketo r v सोधपुछ (ना) sodhapuchh

enkonduko r चिनारी s (ना) chinaarii

enkonduko r परिचय s (ना) parichay

enlanda imposto r v अन्तःशुल्क s (ना) antahshulka

enmeti हाल्नु s (सक्रि) haalnu

enmetita निहित s (वि) nihit

enmigranto आप्रवासी s (ना) aapravaasii

enspezo r v-imposto r v आयकर (ना) aayakar

enspezoj r kaj elspezoj r, financa r raporto r v आय-व्यय (ना) aaya-vyay

enterigi r गाड्नु (सक्रि) gaaDnu

en tiu sama r loko r उही (अव्य) uhii

entrudiĝo r दखल (ना) dakhal

entuziasmo r आवेश s (ना) aavesh

entuziasmo r जोश (ना) josh

entuziasmo r, laboremo r जाँगर s (ना) jaãgar

entuziasmo r; vervo r v उत्साह s (ना) utsaah

enua r, deprimita (sento r) नियाँस्रो / न्यास्रो (वि) niyaãsro / nyaasro

enuo r पठ्यार (ना) paThyaar

enuo r, naŭzo r v, vomo r v वाक्क s (ना) vaakka

envio r v आरिस (ना) aaris

envio r v ईबी (ना) iibii

envio r v, malico r डाहा (ना) Daahaa

epidemio r v महामारी (ना) mahaamaarii

epigrafo r v, dokumento r v अभिलेख s (ना) abhilekh

epilepsio r v छारेरोग (ना) chhaarerog

epoko r v युग (ना) yug

epopeo r v महाकाव्य s (ना) mahaakaavya

erao r v संवत् s (ना) savat

erari r चुक्नु (सक्रि) chuknu

erari r बिराउनु s (सक्रि) biraaunu

eraro r v गल्ती (ना) galtii

eraro r v भूल (ना) bhuul

eraro r v, malperfektaĵo त्रुटी (ना) truTii

erco r v धाउ (ना) dhaau

ermito r v जोगी s (ना) jogii

ermito r v तपस्वी s (ना) tapasvii

ero r v चोइटो (ना) choiTo

erozio r v भूक्षय (ना) bhuukshay

erpado v, sarkado गोडमेल (ना) goDamel

escepte r, krom r सिवाय (नायो) sivaay

escepto r अपवाद s (ना) apavaad

esenca r, nemalhavebla अपरिहार्य s (वि) aparihaarya

esenco r v गुदी (ना) gudii

esenco r v, konkludo r निचोड s (ना) nichoD

esenco r v, resumo r सार (ना) saar

eseo r v, artikolo r v निबन्ध s (ना) nibandha

eseo r v, artikolo r v लेख (ना) lekh

eskapi r उम्कनु (अक्रि) umkanu

eskapi r, forkuri r सुइँकनु (अक्रि) suĩkanu

eskapi r, malfiksiĝi फुत्कनु (अक्रि) phutkanu

eskapinta, fuĝinta फरार s (वि) pharaar

eskapo r पलायन s (ना) palaayan

esperanta r v; esperplena आशामुखी (वि) aashaamukhii

Esperanto r v एस्पेरान्तो v (ना) esperaanto

espero r v आशा (ना) aashaa

esploro r अनुसन्धान s (ना) anusandhaan

esploro r अन्वेषण s (ना) anveshan

esploro r शोध (ना) shodh

esprimita, klara r v व्यक्त्त (वि) vyaktta

estaĵo r जीव (ना) jiiv

esti r, iĝi, okazi r हुनु s (अक्रि) hunu

esti r, resti r रहनु s (अक्रि) rahanu

esti r dormema r निन्द्रा लाग्नु s (अक्रि) nindraa laagnu

estimata; honorinda r आदरणीय s (वि) aadaraniiy

estingado निमिट्यान्न s (ना) nimiTyaanna

estingi r निभाउनु (सक्रि) nibhaaunu

estinteco r अतीत s (ना) atiit

estis, okazis, sufiĉis भयो (अक्रि) bhayo

estonto भविष्य s (ना) bhavishya

estraro r कार्यसमिति (ना) kaaryasamiti

estulo r, estaĵo r (besto r v aŭ homa r) प्राणी s (ना) praanii

eta batalo r v झडप (ना) jhaDap

etaĝo r v तल्ला (ना) tallaa

eterna r, senlima r अनन्त s (वि) ananta

etikedo r v लेबुल (ना) lebul

etiko r v नीति s शास्त्र (ना) niiti shaastra

etna r v जातीय s (वि) jaatiiy

etno r v, gento r v सम्प्रदाय s (ना) sampradaay

etno r v, raso r v जाति (ना) jaati

etno r v,socio r v समुदाय s (ना) samudaay

etoso r v, medio r v वातावरण s (ना) vaataavaran

Eŭropo r v युरोप v (ना) yurop

evento r, okazaĵo r, fenomeno r v घटना s (ना) ghaTanaa

Everesto v एभरेष्ट (ना) ebhareshTa

eviti r पन्छाउनु (सक्रि) panchhaaunu

eviti r, pretendi r ke ne vidas तर्कनु (अक्रि) tarkanu

evoluo r v अभ्युदय (ना) abhyuday

evoluo r v उन्नयन s (ना) unnayan

evoluo r v, kresko r v विकास (ना) vikaas

evoluo r v, progreso r v प्रगति s (ना) pragati

fabelo r v परि कथा (ना) pari kathaa

fabo r v, fazeolo r (legomo r v) सिमी s (ना) simii

fabriko r v कारखाना s (ना) kaarakhaanaa

fabriko r v तन्तु s (ना) tantu

facila r सजिलो s (वि) sajilo

facileco r सुबिस्ता (ना) subistaa

fadeno r v धागो s (ना) dhaago

fadeno r v सुत (ना) sut

fagopiro r v फापर s (ना) phaapar

fajfado सुसेलो (ना) suselo

fajfi r सुसेल्नु (सक्रि) suselnu

fajfilo r v सिटी (ना) siTii

fajli r रेत्‍नु (सक्रि) retnu

fajlilo r v; sablo r v रेत (ना) ret

fajrado आगलागी (ना) aagalaagii

fajraĵo r आतसबाजी (ना) aatasabaajii

fajrero r v, sparko r झिल्को (ना) jhilko

fajro r v आगो (ना) aago

fajro r v en ĝangalo r v डढेलो s (ना) DaDhelo

fajrobrigado r v दमकल s (ना) damakal

fajrofero यज्ञ s (ना) yajỹa

fakestro (de instituto r) डीन (ना) Diin

fakiro r v, almozulo r फकिर (ना) phakir

fakto r v, vero r v, realo r v तथ्य s (ना) tathya

fakultato r v सङ्काय s (ना) sangkaay

fakultato r v, instituto r अध्ययन s संस्थान (ना) adhyayan sasthaan

falĉileto r खुर्पा (ना) khurpaa

falĉileto r (lun-arka r rikoltilo v) हँसिया s (ना) hãsiyaa

faldi r खप्टनु (सक्रि) khapTanu

faldi r दोबार्नु (सक्रि) dobaarnu

faldi r पट्याउनु (सक्रि) paTyaaunu

faldiĝi दोब्रिनु (अक्रि) dobrinu

fali r झर्नु (अक्रि) jharnu

fali r; morti r खस्नु (अक्रि) khasnu

faligi r खसाल्नु (सक्रि) khasaalnu

faligi r पछार्नु (सक्रि) pachhaarnu

falintaj arbofolioj पतिङ्गर (ना) patinggar

falo r पतन (ना) patan

falo r भ्रंश (ना) bhrash

falsa r किर्ते s (वि) kirte

falsa r झुठो (वि) jhuTho

falsa r देखावटी (वि) dekhaavaTii

falsa r; koketulino नक्कली s (वि) nakkalii

falsaĵo r, trompo r v छद्‍म s (ना) chhadma

falsita; teksaĵo r v जाली s (वि) jaalii

fama r v नामी s / नामुद (वि) naamii / naamud

fama r v प्रसिद्ध s (वि) prasiddha

fama r v मसहुर (वि) (ना) masahur

fami r कहलाउनु (अक्रि) kahalaaunu

famiĝi, streĉiĝi छाउनु (सक्रि) chhaaunu

familia r deveno r; sumo r v कुल (ना) kul

familia r dinastio r v, nobla r familio r v खानदान s (ना) khaanadaan

familia r nomo r v, klano r v थर (ना) thar

familio r v जहान s (ना) jahaan

familio r v परिवार v s (ना) parivaar

familio r v, dinastio r v, klano